142 DE BASILICIS LIBRI III. 



clium {riiJity.wMov , >i,ui(j^aip5v), pi'opter sedes episcopi ceterorumque clericorum 

 ad cjus parietes constitutas, tribunal sive tribuna^ (i2>j/^a, chevet, das iionE 

 Ciiou) appcllalur. In aperlura apsidis plerunique ara posita est, quae ex 

 omnibus aedis sairae partibus tanto facilius conspicitur, quum e spatio 

 medio, nisi per aliquot gradus, ad apsidem escendi non possit. 



Quae quideni apsis in majoribus basilicis transversa ambulalione {nef 

 en travers, Qieuschiff) universam basilicae latitudineni modo aequante 

 modo superante ^ ab oblongo spatio sejungitur. Quod ubi factum est, ara 

 nunquam in apside, sed in transversa ambulalione, at sedes episcopi 

 scmper ad médium apsidis parietem, reliquoru nique clericorum sedes ad 

 ejus lalcra positae reperiuntur. Que autem facilius ambulatio transversa 

 adiri possit, paries basilicae e regione aditus ma\imi situs ita perforatus 

 est, ut fornices inde orti latitudini porticuum atque mediani spatii fere 

 aequales aptissimum ad illam patefaciaat accessum. Ex quibus qui in me- 

 dio spatio exstructus est fornix a Ciampino arcus triumphalis appellalur, 

 haud dubie, quod per illum pompae festae ad aram scdesque clericorum 

 solerent intrare. 



ô. In symmetriis autem basilicarum constituendis ipsi architecti tanto 

 versati sunt arbitrio , ut perpauca sint , quae pro certis proponere liceat. 

 Ac primuni quidem constat, priniarium basilicarum spatium, quam basi- 

 licam strictiore sensu appellare liceat, oblongam esse domum siniplici vel 

 duplici porticuum ordine instructam; deinde ambulalionem transversam 

 ita esse comparatam , ut ejus latitudo basilicae latitudini nunquam sit mi- 

 nor; lum apsidis sive bemicyclii intervallum sive aperturam non quidem, 

 uti vulgo dicunt, internum spatium médium, arcus tamen triumphalis 

 intervallum latitudine aequare; denique apsidis iutrorsus curvaturam ex 



Stephan. Tlies. litig. gr., in hoc verb.Neque iidem, quam Isidorus proposuit scripluraiii vocis absi- 

 ilis pi'obanilani cssc censebunt. lllud vero, in quo haesit grammaticHS, utruni apsis an apsida sci'i- 

 bendnm sit, non magni facient, qui cognitura babent, posteriorcs Graecos terniinationem no- 

 niinalivi — i,- saepissinie in itfx niutavisse, v. c. èl7rk = è>.7rl!fx spes, ita ài</s==àA7tf^. Unde palet, 

 ulramiiiio foiniam Isidoii temporibus facile usitatam fuisse. 



' Isidor., Orig., XV, 4, de tiibunali baec exposuit, sed uti saepius maie : « Tribunal eo , quod 

 inde a satcrdotc Iribuanliir praccepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde uni- 

 versi conspici possint. Alias tribunal a tribus denominatuni , quod ad illud tribus convocentur. » 



^ Yid. ichnographias in lab. VII, fig. 3 et 4, conspicuas. 



