168 DE BASILICIS LIBRI III. 



quin illae ad horum exemplum exstructae ac veluti pro pertectis habendae 

 sint foris. Cui sententiae ne giaecura qiiidem basilicaruin nomen videtur 

 obstare. Nani quod tempore Catonis apiid Romanos usilatissinium fuit no- 

 men adjeclivum basilkus, a, tmi, id apud Plautum, Catonis aequaleni, nihil 

 aliud significat, nisi egregium, eximium, imignem. Atqui vix ullani porticuni 

 Romae fuisse credibile est, quae majore jure basilica, hoc est insignis sive 

 eximia appellari posset, quam illam, quam Porcins Cato primus exstruxisse 

 narratur. Quae cum ita sint, et structuram et nomen basilicarum Roma- 

 nis vindicare jure mihi videor. 



Restât, ut quae de sacris Christianorum basilicis supra uberius exposui, 

 nunc paucis comprehendam. Et formam qnidem harum basilicarum qua- 

 druplicem fuisse demonstravi. Quarum prima et antiquissima species , 

 cujus exempla sunt ecdesia Tyria et Sancti Laurentii extra urbis Romae 

 muros basilica, tribus tantum oonstabat partibus, aditu, atrio et templo, 

 quod postremum aram ambones et Clericorum sedes in medio suo con- 

 tinebat spatio. Altéra earum species praeter priores très, quas modo si- 

 gnificavi, partes, etiain apsidem seu exedram seniicircularem complecte- 

 batur, in brevi tompli latere e regione aditus maximi positam, atque ideo 

 nt videtur adjectam, quod quum propter auctum Christianorum nume- 

 rum médium basilicae spatium Laicis concedi oportuisset, jam alio loco 

 opus esse videbatur, in quem Clericorum sedes atque interdum etiam ara 

 commode transferri possent. Atque simili de causa etiam tertia species 

 recepta esse videtur, dico eam, in qua ad apsidem etiam transversa am- 

 bulatio addebatur, inter apsidem et oblongam domum interposita. Nam 

 hanc quoque non aliam ob causam adjectam esse credibile est, quam 

 quod ad pompas circa aram ducendas et reliquas solemnitates celebrandas 

 ne apsis quidem sufficere videretur. Uenique quarta basilicarum spe- 

 cies, quae renioto atrio atque projecto ante templum vestibulo a prioribus 

 distabat, inde ab eo tempore videtur aedificata esse, ex quo Catechumeni, 

 quibus olim atrium destinalum erat, inter Christianos aut nulli aut rari 

 inveniebantur. 



Atque has quatuor christianarum basilicarum species qui diligenler 

 cum profanarum Romanarum basilicarum forma comparaverit , is, non 



