20 VERHANDELING OVER DE 



veertiende ceuw de lioUandor Willem van Hildegaertsberge door 

 Aelbrecht van Beieren zecr mildelyk beloond '. 



Doch rceds iu het midden der dertiende eeuw begon de ridder- 

 gecst inteslapeii , en bet romaneske ruimde plaets voor de zucht tôt 

 naeinverc sanienlcving. De steden namen in aenzien en verraogen 

 toe, de vorsten kwamen er meer hun verblyf nemen, de adel 

 volgde de \orsten, en de dicbtkunst trok het luchtig kleed van 

 zorgelooze zangster uit, om zich in den doctoralen zetel te plaetsen. 



Eone onnventeling in de bestaende letterkunde vindt haren 

 oorsprong in de nieuv^^e richting der algemeene begrippen, en zy 

 heeft schier zonder schok plaets , of een stoute en krachtige geest 

 durft zich eene nieuwe baen uitsteken en sleept ailes er in mede. 

 Meestal echtcr gaen deze twee oorzaken gepaerd. Zulk eene omwen- 

 teling bewerkte Maerlant. Deed hy niet de schilderende letterkunde 

 geheel verdwynen, hy gaf haer ten minste een' geweldigen slag , 

 en maektc dat naest haer met allen roem de beschryvende op- 

 kwam , welke , wel is waer , in nuttigheid de voorige verre vooruit 

 was , maer in poetische waerde zich oneindig beneden dezelve ver- 

 toonde. 



De steden waren aenmerkelyk op gekomen , en vorsten en edelen 

 voelden er zich naer toe gedreven. De ongelukkige tochten in Pa- 

 lestina hadden menig een van het heilig land verwyderd, en de 

 droomen van naem en faem doen verdwynen. Men geloofde niet 

 meer aen aile die reuzenwerken door de romanhelden bedreven. 

 Het zwervende ridderleven, ofschoon met eene platonische liefde, 

 ja voor eene heilige zaek geleid, was niet altyd zuiver van blaem 

 geweest, en de oud gewordene ridder trachtte er zyn kroost voor 

 te bchoeden. Het zedeloos leven van sommige sprekers en men- 

 streels, dat ailes bracht den openbaren geest van den weg der 

 verbcelding op dien der redenering. Op het laetst der dertiende 

 eeuw was de ongevoeligheid voor den toestand van het oosten zoo 



' Van Wyn, I/iat. arondst., deel. 1 , bl. 340 en volg. 



