NEDERLAiVDSCHE DICHTKUNST IN BELGIE. 97 



Waerschynlyk bestonden er toen twee onderscheidene tooneelen : 

 het eene de Avczenlyke stamvader van het nieuwere, en dat een 

 OA'erblyfsel van het romeinsch was; het andere het geestelyk tooneel, 

 waei" ailes, wat godsdienst betrof , uitsluitend door geestelyken ver- 

 toond werd, en dat alleen later op de schouwburgen kwam, toen de 

 vertooningen in de kerken verboden werden. Ik zeg uitsluitend door 

 geestelyken; trouwens het is niet te veronderstellen dat men aen on- 

 gewyden het vertoonen in kerken zou hebben toegestaen , en ook dit 

 zettede het zinnelyke van den godsdienst te veel luister by, dan dat 

 men er geen gebruik zou van gemaekt hebben. De benaming van 

 gezellen, waermede zoodanige spelers aengeduid worden , schynt my 

 even goed op leden van eene geestelyke aïs van eene Avereldlyke cor- 

 poratie toepasseljk, even als men thans nog het woord broeders , zoo 

 Avel aen leden van geestelyke orders als van byzondere genootschap- 

 pen , geeft. ! 



Ik weet niet dat het tôt nu toe aen iemand gelukt is een geestelyk 

 tooneelspel uit de dertiende of veertiende eeuw te ontdekken. 

 Van Wyn haelt eene rekening van 1401 aen , waerin, onder andere, 

 staet : « Ende si (de gemalin van Aelbi'echt van Beieren) voirt geven 

 soude den ghesellen die ons Heeren Verryssenisse, in der kerken ghe- 

 speeh hadden, 11 gelr. guld. '. )) 



Misschien werden in de kerken alleen de mysferien \ertoond. Vol- 

 gens Willem van Wadington, eenen engelsch-normandischen dichter, 

 by Roquefort' aengehaeld, gaf men op de herkhoven vertooningen, 

 Avelke de martelingen en wonderwerken van den een' of anderen hei- 

 ligen der oorspronglyke kerk voorstelden. Deze vertooningen hadden 

 altyd des namiddags plaets, en het engelsch publiek, Avaervan de 

 vrouvven niet het kleinste gedeelte uitmaekten, kwam met eene vveêr- 

 galoozc drift de allerwreedste tooneelen bywonen. Willem verbiedt 

 zyne lezers aile die ongerymde wonderen te gelooven, en beschouwt 

 de schryvers er van voor zotten en uitzinnigen. De spelers leenden de 



• Ilial. avondst., dccll, bl. 386. 

 - l'ois, franc. , pag. 203 cl suiv. 



ToM. XIV. 13 



