154 VERHANDELING OVER DE 



derden in het geheel die liefhebbery niet. In het jaer 1574 had aldaer 

 eene lotery plaets, ter bestryding van de onkosten ter volkomene 

 opbouwing van sint Jakob's kerk. leder inschryver kreeg een refe- 

 reinboek dat voor reçu diende , zoo als blykt uit het volgend rymtje, 

 dat op een tytelblad te vinden is : 



Dit is u prose ende numéro net 



Wilt dit bewaren in plaetse van u billet. 



De meeste brabandsche kamers bezorgden hiertoe refereinen , welke, 

 gedrukt, verscheidene bundeltjes uitmaekten. Professer Serrure bezit 

 er drie verschilligen. Zulk een middel gebruikte men ongetwyfeld 

 cm het volk in zyn zwak in te volgen , en het te nopen om loten te 

 nemen. 



Ik heb reeds laten merken dat de bescherjning , door de bourgon- 

 dische vorsten aen de taie geschonken , slechts geveinsd was. Al wie 

 eenigzins met de geschiedenis des lands bekend is, moet daervan 

 overtuigd wezen. Door de kamers van rhetorica wilden zy de tael 

 geheel verbasteren, en, door aen aile fransche woorden het burger- 

 recht te verleenen, het indringen der geheele tael als van zelfs doen 

 plaets hebben. Het groot getal vreemdelingen, byzonder uit Frank- 

 ryk, die in het openbaer bestuer den inlander verdrongen, moest 

 den Belg aen het hooren eener vreemde tael gewennen. 3Ien richtte 

 fransche raden te Gent en te Mechelen op. Later was het liof van 

 Margareta van Oostenryk de verzamelplaets van fransche dichters 

 en franschen adel , en de vreemde letterkunde alléén was er in aen- 

 zien , ofschoon de vorstin wel cens zelve den klaegtoon in de landtale 

 aenhief. 



De hoogeschool van Leuven , onder Jan IV opgericht , deed het- 

 zelfde kwaed aen de landtael , als vroeger onder Karel den Grooten 

 het latyn der geleerden het frankisch hinderlyk was geweest. Men 

 achtte de volkstael te gering om de hooge wetenschappen te behan- 

 delen, en ook kon men met dezelve niet zoo veel roem by den vreemde 

 behalen. En nogtlians, hadden de geleerden der vyftiende en volgende 



