164 VERHÂNDELING OVER DE 



staetkundige moorden wolke hy pleegde, was de gène van Anthonis 

 Van Stralen een der noodlottigste voor de tael. Yan Stralen, uiteen 

 adelyk geslacht, was burgemeester van Antwerpen en, sedert 1550, 

 hoofdman der Violieren. Hy was een ware Mœcenas, en hield met 

 raed en daed aen den bloei en voortgang der tael ' . Die voortgang 

 werd nu duideiyk en de geheele censuer van Al\a was niet meer in 

 staet denzelven te stuiten. Wel is waer, hy kon liet land van eenige 

 honderde zinnespelen en refereinboeken berooven , maer dat zou de 

 wedergeboorte der onverbasterde tael niet beletten; en uit de asch 

 der rederykers moesten weldra mannen opstaen , die het aenschyn 

 der letterkunde geheel moesten veranderen. Reeds schreven Marnix' 

 en Van Meteren hunne krachtige proza, en de eerste toonde dat hy 

 ook in de poezy de meeste zyner tydgenooten over het hoofd zag. Men 

 begon de bastaerdwoorden en de vreemde woordvoeging te verwer- 

 pen, en aen het spraekkundige gedeelte der letterkunde werd veel 

 licht bygezet. Zulke sclioone vooruitzichten werden evenwel voor de 

 zuidelyke Nederlanden grootelyks verydeld. Na zich van de Spanjaer- 

 den te hebben verlost, vervielen de steden opvolgelyk in de handen 

 van Parma; eindclyk bezweek Antwerpen, de zetel van kunsten en 



I Willcms , VerhandeUng , deel I , bl. 269. 



^ De getroiiwe vriend van Willem van Oranje, wiens staelkundifje begrippen liy aenkleefde. 

 In het jaer 1S38 zag hy te Briissel het eersie levenslicht. Hem werd eene gelcerde opvoeding 

 gegeven. Hy bezat de doode en vcrscheùlene levende talen ; onder de eerste, beoefende hy 

 vooral bel hebreeuwsch , waeriiit hy, behalve de Psalmen, wacrover nader, den Bybel hielp 

 ovcrzclten. Maer het was bovenal op de uioedcrtael dat hy zich toelegde , waerin hy eene 

 nog ongewoone kracht van uildrukken verloonde, en boven de meeste zyner tydgenooten, 

 althans tegen allen die tegen hem diirfden schryvcn, uilblonk, Als ware taeikenncr heeft hy 

 veel nul aen de tael helpen doen. Hy is de eerste, die de noodzakelykheid inzag der t in den 

 twueden naemval van het meervoud der gebi'dende wys, « ovcrmids het kennelyk is (zegt hy , 

 in den tweeden druk van Datids Psalmen) , dat de lettcr t die men daer by voegt, een teeken 

 is, bel getal van velcn bediedende. » Ook van het Ihans verouderd doe en dyn was hy een warm 

 voorstaender. 



Marnix, die van een der voornaemste geslachten van het land was, stierf te Leyden, den 

 15 deccmber 1598 , in den oiiderdom van zestig jaren. Hy werd begraven te Wesl-Soubiirg , by 

 Middelburg in Zeeland , alwaer hy op een builengoed lang verloefd had. Onder zyne proza 

 werken is Den tiyenkorf der H. lioomscher Kercke het voornaemste. 



