REDERLANDSCHE DICHTKUNST IN BELGIE. 219 



gangers met zyn Etymolocjicon fheutonîcœ linguœ sive dicfionarium 

 theiitonico-latinum. Dit werk , dat niet -volprezen kan worden , en 

 Teel te weinig by ons verkrygbaer is, werd in 1583, 1588 en 1599 

 gedrukt. Sedert verschenen er meer uitgaven van in de noorde- 

 lyke Nedeilanden, en op het laetst der vorige eeuw, eene te Amster- 

 dam, met aenteekeningen van Van Hasselt. Ik zal my niet langer er 

 by ophouden; alhocAvel die weinge taelkundigen veehneer ter op- 

 bouwing der moederspraek gedaen hebben, dan al de rederykers 

 der vyftiende en zestiende eeuwen. 



Dan , op nieuw ouder het spaensche juk gekromd, trok men in de 

 zuidelyke Nederlanden minder nutuit dewerken dier grootc mannen. 

 Ook waren vêle geleerden het land ontweken of daer uitgedreven. De 

 dwingelandy van Alva had menig burger zyne haerdsteden doen ver- 

 laten , die elders eene schuilplaets ging zoeken of den vreemdeling 

 kwam bevechten. Een groot gedeelte trok naer Zeeland of Ilolland, 

 ahvaer eenige steden , als in de wateren bedolven , al vroeg aen des 

 Spanjaerds heerschappy ontrokken Avaren. Elk man schier was eene 

 morale aenwinst, om diit, in die tydeu van streving naer wetenschap, 

 schier een ieder onderwys genoten had ; want nooit misschien was er 

 eene eeuw, waerin door al de Nederlanden zoo veel algemeene ken- 

 nissen verspreid waren : en toen mochten Braband en Vlaenderen 

 aen het hoofd der nederlandsche boschaving gesteld worden ' . Reeds 

 in 1585 vindt men twee brabandsche kamers, het VycjenhoomJien en 

 de Witte Lavenderbloem , te Amsterdam , en twee andcre te Leyden 

 (d'Orainge Lelie) en te Haerlem. Dezelve groeiden en bloeiden nog- 

 thans niet weliger aen de oevers van Rhyn en Amstel dan aen die 

 van Schelde en Senne. Zoo bleef zelfs Karel Van Mander, gelyk wy 

 reeds gezien hebben , hoe geleerd hy ook anders moge gcweest zyn , 

 aen ailes wat rhetoricaelsch was geliecht. 



Een der eerste, die in Ilolland de heldenverzen geregeld inbracht, 



' Zyn de kamers van rhetorica den voortganf; der talc niet zeer bevoorderlyk gcweest , men 

 moet evenwel zeggen dat dezelve een brandpunt waren, waeruit zucht naer kennis en welen- 

 scliap uitstraelde , en wclke in aile standcn haren weldadigcn invioed uiloefende. 



