NEDERLA?yDSCHE DICHTKUNST IN BELGIE. 225 



in zyne geboortestad heeft doen geboren worden, alserin de overige 

 spaensche JNederlanden bestonden ' . Komen wy lot een meer alge- 

 meen overzicht terug. 



Hadden er velen, gedurende den oorlog, den wyk naer Holland 

 genomen, na de sluiting van het twaelfjarig bestand kreeg dat uit~ 

 wyken het aenzien eener volksverhuizing. In het jaci* 1616 zag men 

 alleen uit Antwerpen meer dan 240 huisgezinnen vertrekken". En 

 geen wonder, ailes was vernietigd. Schier iedereen had belang een 

 A'aderland te verlaten, waerin hy voor de toekomst niets dan ellende 

 zag. De Sclielde was gesloten , en het \ooruitzicht van den koophandel 

 verdwenen. De vryheid van denken was den Belgen ontnomen. Eene 

 hatelyke censuer bracht haer valkenoog op het Averk , vôor dat het- 

 zelve aen de drnkpers werd overgegeven , en men gaf het imprimi 

 potest eerder aen een onzedelyk voortbrengsel dan aen een dat den 

 zelfdenker verraedde. Dacrvan bestaen merkwaerdige vooi'beelden. 

 De tael, die zich, als het ware, met de nieuv^e leer vereenzelvigd 

 had, kon niets dan haet en Avantrouwen aen de vreemde landvoogden 

 inboezemen. Zy vvareu Avel meester van het land; doch het had de 

 grootste opofferingen gekost. De uitwykelingen stonden nog aen de 

 grenzen , en binnen lag de leeuw wel geketend ; maer hy was zyne 

 kluisters nog nietgewoon. De drukkers en boekverkoopers stonden, 

 onder eede, in de verbintenis geene aen het geloof schadelyke boeken 

 uit te geven of te verspreiden. Belgie werd dus belet den voortgang, 

 dien men in de vereenigde gewesten in tael en poezy dede , zich ten 

 nutte te maken. llet waren alleen sommige kunstvrienden, die met 

 elkander briefwisseling hielden ; en een zeer gering getal werken 

 kwam naer herwaerts over. 



Wien breekt het barte niet by de beschouwing van zulk een ont- 

 moedigenden toestand ? Ook de Belgen van dien tyd gaven zich aen 



' ''■ Si bien qu'à la rerité porirriuns dire, que rlcpuis que noire dicte dispute entre BiïUone et 

 Aslrce a teu le iour, elle a faict naistre en Ipre autant de postes thijois [esfjuillunnez principale- 

 ment par la douceur du dict accent) que pensons 1/ aroir en tout le Patjsbus de l'obéissance de Sa 

 Ma'^, combien qu'il s'en peut trouver des meilleurs. ■ 



- Willcms, f^erhandclinrj , deel II, bl. •'(. 



Toji. XIV. 29 



