— 187 — 



wind werden omgeworpen. In de losse gronden, vindt men 

 op do fijnere wortels dikwijls een groot aantal kleine rondo 

 vruchtdragende lichaampjes, die vaak slechts enkele millimeters 

 groot zijn. Eindelijk treft men ook aan de oppervlakte van 

 den grond der aangetaste sparreboschen, vruchtdragers aan van 

 5 a 10 C.M., die in geen verband schijnen te staan met de om- 

 ringende sparrewortels, omdat de wortels, die het mycelium 

 gevoed hebben, reeds verrot zijn eer de vruchtdragers zich 

 vormden. 



Een van de eerste ziekteverschijnselen is de bleekpaarse, 

 later blauwpaarse kleur, die het hout van de groote wortels en 

 vai) het onderste gedeelte van den stam aanneemt. Van dit 

 oogenblik af wordt een groot gedeelte van de fijnere worteltjes 

 aangetast en door het mycelium van de zwam vernietigd. 



Naarmate deze hare verwoesting voortzet, wordt het hout 

 meer en meer ontbonden ; het neemt langzamerhand een sterk 

 uitgesproken geelbruine kleur aan en eindigt met in een zelf- 

 standigheid zonder samenhang over te gaan. 



Wanneer het zoover is gekomen, is het verwoeste ge- 

 deelte reeds aanzienlijk uitgebreid; het hout van de hoofdwortels 

 en het binnenste van den stam, tot op een hoogte van 2 a 3 

 meter, bij volwassen exemplaren zelfs tot op 8 a 10 meter, is 

 letterlijk uitgerafeld, zoodat de boom geen weerstand meer kan 

 bieden, maar bij den eersten krachtigen windstoot omvalt. 



Het gedeelte, dat aangetast is, is ook zeer duidelijk afge- 

 teekend. Het strekt zich langzamerhand van het midden naar 

 den omtrek uit, zoodat wanneer zelfs gansch het zoogenaamde 

 hart vermolmd is, uitwendig een kring overblijft, die volkomen 

 onaangeroerd is en op normale wijze voortleeft. Zoo kan 

 men verklaren dat de aangetaste hoornen meestal in volle 

 kracht worden omgeworpen, zonder uitwendige ziektever- 

 schijnselen te vertoonen, want gewoonlijk vallen zij reeds, 

 nog vóór de rotting den tijd heeft gehad het hout 0"ver zijn 

 gansche dikte te vernietigen. 



