— 190 — 



in vochtige gronden, aan do randen van de bosschen, zoowel 

 als in zeer dichte aanplantingen, bij boomen van 20 evenals 

 bij die van 50 jaar. 



In vroeger eeuwen kwam de spar als inheemsche plant 

 ook in België, Nederland, bijna gansch Frankrijk en West- 

 Duitschland voor; thans is zij beperkt tot de noordelijke stre- 

 ken van ons werelddeel en tot de bergen van Midden-Europa, 

 waar het Harzgebergte de westelijkste grens van haar versprei- 

 dingsgebied uitmaakt. 



Om goed te groeien verlangt de spar een tamelijk kort, 

 duidelijk begrensd en onafgebroken tijdperk van werkzaamheid 

 gedurende 3 a 4 maanden. Het vastelandsklimaat alleen is 

 dus voor dezen boom geschikt en dit is waarschijnlijk de 

 reden, waarom hij uit West-Europa sinds lang verdwenen is. 



Onze Ardennen hebben nog eenigszins een zeeklimaat : 

 laattijdige vorsten komen wol oens de ontwikkeling van de 

 spar hinderen, die door de betrekkelijke zachtheid van de 

 temperatuur soms reeds veel te vroeg ontwaakt is ; een langer 

 groeitijdvak dan in de meer bergachtige streken heeft een te 

 haastigen en overdi'even wasdom ten gevolge; de lang voort- 

 durende warmte van den zomer doet een buitengewone ver- 

 damping ontstaan, en geeft aanleiding tot dikke jaarringen, 

 waarvan het liout echter zeer poreus is. Het hout wordt 

 daardoor vooi' technische doeleinden van geringer waarde, 

 terwijl de boom zolf physiologisch minder weerstandskracht 

 bezit tegenover de ziekten, die hem kunnen aantasten.' Het 

 feit, dat de spar ten onzent reeds op 30-jarigen ouderdom 

 vruchtbaar is, terwijl zij dit in haar vaderland eerst op 50- 

 jarigeii ouderdom is, schijnt wel aan te duiden, dat ons kli- 

 maat (icn zeer sterk uitgesproken invloed op do ontwikkeling 

 van de spar heeft. 



Tot nog toe schijuen in België de aani)lantingen van spar- 

 ren zeer gunstige uitslagen op te leveren. Daar zij echter pas 



