73 



taten. Door bloembezoekende insekten, bepaaldelijk door honig- 

 zuigende avondvlinders en door brandsporen verzamelende 

 bijen worden de brandsporen van Ustilago antherarum op 

 de stempels van gezonde vrouv^^elijke bloemen van de voe- 

 derplant overgedragen. Deze sporen echter dringen niet 

 dadelijk met hare kiembuizen den stempel binnen; maar de 

 zwam komt eerst na het afsterven van den stempel en den 

 stijl tot verdere ontwikkeling, zij begint dan een saprophytische 

 leefwijze en wel onder telkens weer herhaalde conidiënvorming. 

 Deze laatste omstandigheid maakt het begrijpelijk, dat — in 

 tegenstelling met hetgeen wij over de wijze van infectie van 

 den stuifbrand van tarwe en gerst weten — bij den helmknop- 

 brand geheel andere organen kunnen worden geïnfecteerd ; zoo 

 kunnen, behalve de helmknoppen van mannelijke bloemen, ook 

 jonge scheuten en kiemplanten worden besmet. Langzamer- 

 hand groeit dan de zwam door de besmette plant heen, en 

 na eenigen tijd vormen zich de hoopen brandsporen in de 

 helmknoppen van beiderlei bloemen. Bij de bloemen der 

 vrouwelijke planten worden dan eerst de meeldraden, — die 

 in deze bloemen anders slechts in aanleg aanwezig zijn, — 

 tot volledige ontwikkeling gebracht, terwijl gelijktijdig het 

 vrouwelijke orgaan in ontwikkeling achterblijft en hare functie 

 verliest. Zoo ontstaan schijnbaar tweeslachtige bloemen, die 

 echter in werkelijkheid onvruchtbaar zijn ; en wanneer niet de 

 gansche bloemendragende scheut is geïnfecteerd geworden, 

 vormen zich daarnevens interessante tusschenvormen, tusschen 

 normale vrouwelijke en schijnbaar tweeslachtige, in werkelijk- 

 heid onvruchtbare, brandige bloemen. 



Uit het feit, dat de brandsporen, als zij op een stempel ge- 

 vallen zijn, eerst tot ontwikkeling komen, nadat de stempel en 

 de stijl zijn afgestorven, volgt dat, als zich uit eene besmette 

 vrouwelijke bloem een vrucht ontwikkelt, het zaad niet besmet 

 is, zoodat er gezonde, niet besmette planten uit voortkomen. 



