103 



van de reeds zoo goed als onafhankelijke vertegenwoordigers van 

 deze groep. In dit geval zou de „woeker"plant over een over- 

 scriot van organische stoffen beschikken, die aan de „voedster"- 

 plant ten goede zouden kunnen komen. Het parasitisme gaat 

 dan echter over in nutricisme, d. w. z. de voedsterplant kan 

 nut van deze v^^oekerplant trekken, doordat deze laatste haar 

 te veel aan zelfbereide organische bestanddeelen aan de eerste 

 afstaat, zoodat er ruil plaats zou hebben van anorganische bouw- 

 stoffen tegen organische. Er zou dan een verhouding ontstaan, 

 die tot op zekere hoogte gelijk te stellen zou zijn met de sym- 

 biose van algen en wieren, die wij als korstmossen kennen. 



In elk bijzonder geval moet dus door nadere waarnemingen 

 worden uitgemaakt, van welken aard het z. g. parasitisme der 

 bladgroenhoudende woekerplanten is. Voor Viscum album 

 mocht ik hieromtrent een bijzondere waarneming doen, die 

 hieronder zal worden medegedeeld en waaruit blijkt, dat het 

 parasitisme in dat geval zelfs niet alleen niet bleek te bestaan, 

 maar zelfs de niet-parasiteerende vogellijm zich zoo al niet 

 krachtiger, toch minstens even krachtig ontwikkelde als een, 

 die, als al hare zusteren, haar natuurlijke roeping wel volgde 

 en parasitisch leefde. 



Omtrent het assimilatievermogen van de mistel kan het 

 volgende medegedeeld worden. Zonder licht kan de mistel zich 

 niet ontwikkelen. Vooreerst ontkiemt het zaad slechts, indien 

 het door licht getroffen wordt. In het volkomen duister heeft 

 geen kieming plaats, maar ook op eenige meters afstand van 

 een venster, kierhen de zaden zelden '). Gekiemde zaden kunnen 

 zich in het donker ook eenigen tijd in stand houden, maar 

 planten, die zich eenmaal hebben vastgezet, hebben voor hare 

 ontwikkeling veel licht noodig. Heinricher ^) vermeldt twee 



O Ch. f. J. Guérin, Germination et implantation du Gui Natuurk. Verh. 

 van de Holl. Mij. der Wetenschappen 3e Verz. Deel V biz. 8. 



^) Heinricher, Naturwissensch. Zeitschriftfür Land- und Forstwirtschaft 

 1907 biz. 358. 



