122 



overblijven, meen ik in het algemeen wel te mogen aannemen. 

 Toch niet altijd zal dit het geval zijn. Wanneer de mol midden 

 op een zonnigen zomerdag aan het graven is, dan zitten de 

 regenwormen diep in den grond verscholen ; de mol graaft dan 

 dicht bij de bodemoppervlakte en ontmoet alzoo op zijnen weg 

 geen wormen maar ritnaalden, die hij dan zeker zal verslinden, 

 althans wanneer hij daar niet tegelijk andere insekten aantreft 

 die hij liever lust. 



Een merkwaardig geval, waarin een mol door ritnaalden werd 

 opgegeten, heb ik reeds vele jaren geleden vermeld. ') Een 

 kweeker te Dedemsvaart had een mol tegelijk met verscheiden 

 honderden ritnaalden in een bak met aarde gebracht. Deze 

 laatsten vonden geenerlei ander voedsel en vielen den mol aan, 

 die langzamerhand geheel opgepeuzeld werd, zoodat er niets 

 overschoot dan de beenderen en de huid. ^) Uit deze mede- 

 deeling mag men echter geenszins afleiden, dat de ritnaalden 

 in gewone omstandigheden den mol zouden aanvallen, noch 

 dat de mol nooit ritnaalden zou eten. 



Dat de mol door het eten van de verschillende bovengenoemde 

 schadelijke insekten van groot nut kan zijn, behoeft wel geen 

 nader betoog. Overigens zou hij zeer zeker nog nuttiger wezen, 

 wanneer hij niet tevens zoo'n liefhebber van regenwormen was. ; 

 Dat hij ze ook zou verkiezen boven engerlingen, aardrupsen, 

 emelten en veenmollen, meen ik te moeten betwijfelen ; en bij 

 gelegenheid van het woelen,- dat hij overdag doet, vangt hij 

 zeer zeker meer insektenlarven dan regenwormen. Maar wanneer 

 de mol minder regenwormen at, zou hij natuurlijk nog meer 

 insektenlarven vernielen dan hij nu doet ; in zoover maakt zijn 



*) Zie RiTZEMA Bos, „Beitrage zur Kenntnis Landwirtsch. schadlicher 

 Thiere": II. „Die Drahtwürmer", in F. Nobbe's „Landwirtschaftliche Ver-j 

 suchsstationen", 1885, bl. 343. j 



2) Dat ritnaalden onder bepaalde omstandigheden wel eens vaker 

 dierlijk voedsel gebruiken, blijkt ook uit andere voorbeelden, door mij 

 aangehaald in bovengenoemd artikel over „Drahtwürmer". j 



