47 



de praeparaten bezien te hebben, eveneens als zijn meening 

 uitsprai<, dat wij hier ongetwijfeld met oösporen te doen hadden. 



Zooals men weet, zijn oösporen, of eisporen, de ter over- 

 wintering bestemde voortplantingsorganen, die bij slechts ééne 

 groep van zwammen , de Phycomyceten of Wierzwammen, 

 voorkomen, waar zij langs geslachteiijken weg gevormd worden. 

 Een myceliumdraad vormt daartoe een bolvormige opzwelling, 

 waar zich het uiteind van een anderen myceeldraad tegenaan legt- 

 Zoowel het bolvormige lichaam als het uiteinde van den tweeden 

 draad worden door een wand van het mycelium afgesnoerd, 

 zij vormen dus afzonderlijke cellen, waarvan het protoplasma 

 van de laatste, de mannelijke cel, zich door den wand van de 

 eerste, de vrouwelijke, heen begeeft en met 't daar aanwezige 

 protoplasma samensmelt. Hierna omgeeft 't geheele lichaam 

 zich met een dikken wand, uit 2 lagen bestaande, die het tegen 

 uitdroging en koude beschermen ') 



Dat ik deze lichamen niet eerder gevonden had, is aan twee 

 oorzaken toe te schrijven : ten eerste had ik v.n.I. de bast 



O Behalve deze, langs geslachteiijken weg gevormde eisporen vormen 

 de wierzwammen ook nog sporen langs ongeslachtelijken weg ; aan spe- 

 ciaal daarvoor bestemde, dikwijls sterk vertakte, draden, de conidiëndra- 

 gers, ontstaan lichaampjes, meestal ovaal en eenigszins peervormig, die zich 

 verschillend gedragen, naar gelang zij, afgevallen zijnde, in water of in 

 vochtige lucht terecht komen. In 't eerste geval verdeelt het protoplasma, 

 waaruit de inhoud bestaat, zich in een aantal bollen, die door een aan 

 den top van 't peervormig lichaampje ontstane opening naar buiten komen 

 en zich met behulp van twee zweepvormige draden door het water bewegen. 



Tot rust gekomen, wat na eenigen tijd geschiedt, groeit een kiemdraad 

 uit hen uit, die zich weer tot een zwam kan ontwikkelen. Het peervormig 

 lichaam waarin deze „zwermsporen" gevormd werden, noemt men een 

 „sporangium" of „sporendoos". — Is dit lichaam echter niet in water, maar 

 in vochtige lucht terecht gekomen, dan ontstaan geen zwermsporen, maar 

 er groeit direct een kiemdraad uit; het gedraagt zich dan dus als „conidie". 



Een en ander vindt men uitvoerig beschreven in de werkjes van Prof. 

 Dr. RiTZEMA Bos, Ziekten en Beschadigingen der Landbouwgewassen, 

 deel I, blz. 59 e. v., en Ziekten en Beschadigingen der Ooftboomen, deel 

 II, blz. 16 e.v. (Groningen, J. B. Wolters). 



