98 



groote belezenheid blijk geeft, deelt hij o.a. mede, dat de 

 aardappelen van Amerikaanschen oorsprong zijn en dat zij 

 destijds in zijn omgeving wel reeds vijftig jaren in cultuur waren. 

 Dan vestigt hij er de aandacht op, dat hij reeds gedurende 

 elf jaren klachten over den achteruitgang van verschillende 

 soorten had vernomen. Deze achteruitgang openbaarde zich 

 door krullen van het loof, door vermindering van opbrengst en 

 door geringere meelrijkheid der knollen. 



Bij den aanvang van zijn onderzoek vond hij in de moeder- 

 knollen der zieke planten „wormen"— later bleken het keverlarven 

 te zijn—, die hij aanvankelijk voor de oorzaak hield. Maar al 

 spoedig bemerkte hij, dat soms ook van gezonde planten de 

 moederknol door een worm was aangetast en dat deze dus de 

 oorzaak van de kwaal niet kon zijn. Ook constateerde hij, dat 

 de moederknol van zieke planten soms als „opgepropt vol zap 

 zit", terwijl die van gezonde planten „als verwelkt, voos en 

 ingekrompen er uit zien: om reden, dat de zappen vrij gecircu- 

 leerd en zich boven- en onderwaarts uitgedeegt hebben." 



Bij voortzetting van zijn onderzoek met de soorten Sietersche, 

 Rooskens, Kattebollen en Geele, bleek dat verschillende plant- 

 wijze, verschillende weersgesteldheden, een te sterk uitloopen 

 bij ondoelmatig bewaren in de kuil én daarop volgend afspruiten 

 al heel weinig invloed op het meer of minder sterk optreden 

 van de kwaal uitoefenden. 



Ten slotte bracht van Bavegem het vraagstuk in verband 

 met de waarneming, dat Riga's en Memel's vlaszaad na verloop 

 van 4 of 5 jaar „door ontaarding bijna niet meer vruchtbaar 

 was, verders hoe de meeste Landslieden van sommige streeken 

 uit Braband en Vlaanderen, naar Moeseke, een Parochie, die 

 eenen grooten aangewonnen Polder heeft, tarwe, haver etc. 

 gingen haaien, om hunne landen te bezaayen, met eenparig 

 berigt, zoo zij zulks niet deden, dat zij nauwelijks iets meer 

 dan pellen zonder bloem konden winnen." Zoo haalt hij meerdere 



