103 



was ; de rechtste daarentegen vertoont de ziektesymptomen 

 over zijn geheele lengte in geringe mate, de linksche alleen 

 in den top in nog' geringere mate. Terwijl meestal alle stengels 

 uit een moederknol voortkomend, ongeveer in gelijke mate en 

 .in denzelfden tijd worden aangetast, treft men bij uitzondering 

 een geval aan als dat van fig. 3. Nog is hierbij op te merken, 

 dat bij geringe intensiteit der ziekte de beschreven symptomen 

 niet altijd even duidelijk zijn waar te nemen; meer dan eens 

 is het zelfs voorgekomen, dat een plant, die als ziek was ge- 

 noteerd, de volgende week niet meer als zoodanig te her- 

 kennen was, om een week later weer duidelijker dan te voren 

 de bladrolling te vertoonen. Inderdaad is dan de inwendige 

 structuurafwijking, die wij later zullen beschrijven, altijd aan- 

 wezig. Wij kunnen hieraan dan ook de opmerking vastknoopen, 

 dat men zich op de uitwendige ziekteverschijnselen niet altijd 

 verlaten kan en dat anatomisch onderzoek den doorslag moet 

 geven, wanneer bij de keuring te velde verschil van gevoelen 

 ontstaat over de vraag of een bepaalde plant al of niet door 

 de ziekte is aangetast. 



De stengels, welke op den voorgrond liggend in fig. 3 zijn 

 afgebeeld, behooren bij een zwaar zieke plant, die eind Augustus, 

 toen de photo gemaakt werd, reeds was afgestorven. Ik vestig 

 er de aandacht op, dat aan deze sterk aangetaste stengels de 

 afgestorven bladeren zijn blijven zitten, een waarneming, die 

 men bij bladrolziekte meer kan maken. Bij planten, die hun 

 natuurlijken dood sterven, vallen, zooals men weet, de bladeren 

 voor dien tijd af. 



Plaat IV leert ons de bladrolziekte onderscheiden van andere 

 ziekteverschijnselen, welke met haar verward zouden kunnen 

 worden. Aan alle figuren dezer plaat ligt de soort Bravo ten 

 grondslag. Fig. 5 laat er een gezonde stengel van zien ; fig. 1 

 stelt een stengel voor, welke tengevolge van diepgaande vreterij 

 aan den voet en daarop volgende aantasting door bacteriën 



