105 



der bladeren, soms met een geringe kroesheid gepaard gaande 

 en hoofdzakelijk in de toppen der stengels optredende. Ook 

 deze kwaal, die overigens niets met de bladrolziekte gemeen 

 heeft, bleek mij erfelijk te zijn. ') De derde figuur brengt nog 

 eens de krulziekte in engeren zin bij een stengel van de soort 

 Eigenheimer in beeld. Noch deze krulziekte, noch het topbont 

 zijn verschijnselen van zulk een ingrijpende praktische betee- 

 kenis als de bladrolziekte. 



in 1908 en volgende jaren heb ik mij in verschillende plaatsen 

 van ons land van de verspreiding der bladrolziekte op de hoogte 

 gesteld en bleek mij, dat niet alle soorten er aan onderhevig 

 zijn. Ik heb haar niet aangetroffen in de Zeeuwsche blauwe en 

 Eigenheimers in Zeeland, West-Friesland en de Friesche bouw- 

 streek. Wel nam ik haar in de soort Bravo waar, die trou- 

 wens, evenals de Paul Krüger, op allerlei grondsoorten en in 

 allerlei streken was aangetast. Voor het voorkomen der ziekte 

 in verschillende andere soorten verwijs ik naar den in een noot 

 genoemden jaargang van Staring's Almanak. Ik kan hier echter 

 niet met stilzwijgen voorbijgaan het opvallend sterke optreden 

 der ziekte in de Noord-Brabantsche Zandjam in 1907, een 

 jaar, waarin trouwens, evenals in 1910 en nu weer in 1913, de 

 kwaal ook in andere soorten een bijzonder groote uitbreiding 

 erlangde. Ook het feit, dat er bij de in Sappemeer gewonnen 

 kruisingen zeer vele zijn, welke de ziekte in vrij sterke mate 

 vertoonen, en dat verscheidene zaailingen om het hevig optre- 

 den ervan direct zijn opgeruimd, verdient speciale vermelding, 

 omdat hieruit blijkt, dat de z.g. ouderdomstheorie geen reden 

 van bestaan heeft. 



Dat er in ons land streken gevonden worden, waar zeer sterk aan 

 de ziekte onderhevige soorten, zonder dat men er speciale maat- 



>) „Over Krul in de Aardappelen ', Dr. Staring's Almanak voor het 

 jaar 1910, blz. 115. 



