148 



maar ook de kiemenergie is hierbij belangrijk beter geworden. 



Van de partijen zaad, welke ik had ov^ergehouden, behield 

 ik een gedeelte om zelf uit te zaaien, terwijl ik den Heer 

 J. Oortwijn Botjes te Oostwold op mijn verzoek welwillend 

 bereid vond, van de rest een proefveldje aan te leggen. Half 

 April zaaide ik van elk monster ± 166 cub. c.M. (± 2500 zaden) 

 in rijen uit op afzonderlijke bedjes. De gunstige werking van 

 de heetwaterbehandeling bleek bij de veldproef minder in de 

 kiemkracht dan wel in den groei der gekiemde planten voor 

 den dag te komen. Dat in de laatste nummers (zie de 5tle kolom) 

 het aantal planten over 't algemeen geringer was dan in de 

 eerste, is daaraan toe te schrijven, dat de twee helften van 

 het proefveldje door verschillende arbeiders zijn gewied, waarvan 

 de eene ruwer is te werk gegaan dan de andere. 



Ook van den Heer Oortwijn Botjes kwam al spoedig be- 

 richt over de uitstekende opkomst en groei, waardoor zich de 

 kiemplanten der met heet water behandelde zaden onderscheid= 

 den van alle andere. 



Reeds eerder was mij gebleken, dat heet water een gunstigen 

 invloed kan hebben op de kieming van het ermede ontsmette 

 zaad, en wel in het jaar 191 1, toen voor de eerste maal grootere 

 partijen graan voor verschillende landbouwers te Leens door 

 mij behandeld werden ; de ontsmette haver stond toen veel 

 eerder in de rij dan de niet ontsmette. Een dergelijk resultaat 

 is trouwens ook door v. Kirchner ') en andere onderzoekers 

 bij haver, door Oortwijn Botjes bij tarwe verkregen ^). 

 Op de vraag waaraan deze gunstige invloed is toe te schrijven 

 moet ik het antwoord voorloopig schuldig blijven. 



Nog beter waren de resultaten der heetwaterbehandeling wat 

 betreft het eigenlijke doel der proef : de brandbestrijding. Uit 

 de laatste kolom blijkt, dat kopervitriool, alleen wanneer het 



') O. V. Kirchner „Zeitschrift für Pfianzenkrankhciten" III, 1893. Blz. 2. 

 2) Oortwijn Botjes „Cultura", 1909 blz. 202. 



