233 



pathologisch gebied. Verspreiding van kennis op dit gebied is 

 dus allereerst noodig. Mijn hooggeachte collega Eriksson schijnt 

 daarvan niet veel te verwachten. Bestaan er niet reeds — zoo 

 vraagt hij — in vele landen populaire handleidingen over ziekten 

 en beschadigingen der kultuurgewassen? ') Ja zeker, die bestaan 

 er; maar, hoe nuttig die handleidingen ook zijn, daarmee alleen 

 wordt het doel niet bereikt. Hoeveel kweekers, en vooral hoe- 

 veel arbeiders, kunnen van de handleidingen met vrucht gebruik 

 maken ? Bij ons in Nederland wordt de kennis der plantenziekten 

 en beschadigingen onderwezen niet slechts aan de hoogere en 

 middelbare vakscholen, maar ook op de cursussen voor lager 

 vakonderwijs. Er worden zelfs aparte cursussen gehouden voor 

 volwassenen en ook speciaal voor de in de handelskweekerijen 

 werkzame arbeiders, en dat onderwijs wordt in elke streek inge- 

 richt naar de daar bestaande behoeften. De controleurs wijzen 

 den belanghebbenden telkens en telkens weer de vijanden, waarop 

 zij te letten hebben, in de kweekerijen aan, en leeren hun praktisch 

 het gebruik der bestrijdingsmiddelen. Op deze wijze worden alle 

 belanghebbenden geïnstrueerd. Dat daardoor in weinige jaren tijds 

 veel kan worden bereikt, bewijst het ten vorigen jare te Ouden- 

 bosch door de aldaar gevestigde Boomkweekersvereeniging 

 „Mutuum Auxilium" gemaakte reglement op de bestrijding van 

 plantenziekten en schadelijke dieren (zie bl. 121 dezer verhande- 

 ling). Werkelijk, een phytopathologische dienst, hoe uitstekend 

 ook georganiseerd en hoe nauwgezet toegepast, kan niet tot het 

 doel leiden zonder de medewerking der practici. Ik acht het daar- 

 om van het allerhoogste belang, dat in alle kultuurstaten in de aan- 

 gegeven richting worde gewerkt, en vind het zeer nuttig, dat de 

 Regeeringen der verschillende landen daarop met nadruk worden 

 gewezen. 



Naast het onderwijs, in den meest ruimen zin opgevat, moet 

 het onderzoek niet worden verwaarloosd. Telkens weer doen 



') Eriksson, „L'ctat sanitaire des plaiitcs cultivccs," bl. 13. 



