— 41 — 



Voor Sumatra komt hij tot 39,4 K.G. per inwoner, terwijl 

 voor sommige deelen van dit groote gebied de getallen vele 

 malen hooger zijn. Zoo is het voor Banka 268 K G., voor de 

 Oostkust 145 K.G., voor Biliton 131 K.G., voor Riouw 54 K.G. 

 en voor de Lampongs 52,1 K.G. per inwoner. 



Alleen Samatra's Wesrkust heeft een surplus van gemiddeld 

 11.758 ton. 1) 



De positie van Borneo komt vrijwel overeen met die van 

 Sumatra. De rijstimport per hoofd is in Menado ongeveer 

 dezelfde, terwijl het Gouv. v. Celebes en Timor slechts 4 K.G 

 per hoofd invoeren. Ambon daarentegen heeft 29 K.G. noodig. 

 Ternate 3 1 ,6 KG. Bali en Lombok voeren gemiddeld 23454 ton 

 per jaar uit, wat aan de behoeften van andere gebiedsdeelen 

 tegemoet komt. 



Wanneer de schrijver de oorzaken opspoort van het ruimere 

 aandeel, dat de importrijst in het dagelijksch menu is gaan 

 innemen, dan maakt hij zeer terecht een vergelijking tusschen 

 de bevolkingstoename en de uitbreiding der bebouwde gronden. 

 Hoewel die uitbreiding zelfs op Java de bevolkingstoename 

 vrij goed volgt, is de kwaliteit der later ter ontginning geko- 

 zen gronden beslist inferieur aan het gemiddelde dat reeds 

 van ouds bebouwd werd. Lagere opbrengsten van deze minder 

 goede nieuwe gronden zullen de gemiddelde opbrengsten van 

 het geheel drukken, zocdat zelfs een uitbreiding, die volkomen 

 gelijken tred houdt met de bevolkingsaanwas, geen achterstand 

 in de productie per hoofd kan voorkomen. 



Voor de Buiten gewesten, waar de inheemsche bevolking 

 slechts zeer langzaam toeneemt, terwijl voor de uitbreiding 

 steeds nog gelijkv/aardige gronden ontgonnen worden, moet 

 de toename van de import een andere oorzaak hebben 



Men zou grootelijks overdrijven, wanneer men den hoofdfac- 

 tor zocht in de snelle ontwikkeling van sommige deelen der 

 Buitengewesten met behulp van ingevoerde werkkrachten, die 



1) Oa» vergelijkbare cijfergegevens te pi-oduceeren, geeft de Heer Smits voor 

 de Westkust de uitvoercijfers van 1015 en '16. De K.P.M, verscheepte van 

 Padang in 1917 12.842 ton. Tn 1918 tot ultimo November slechts 2.762 ton. 

 zoodat over dat jaar de uitvoer stellig 75 pCt. beneden het gemiddelde zal 

 blijven. 



