— 42 — 



vrijwel uitsluitend werkzaam zijn aan de voortbrenging van 

 exportproducten. 



In een nauwkeurig uitgewerkt staatje toont de Heer Smits 

 aan, dat voor de niet-contractanten de volgende hooge cijfers 

 per persoon gelden: Sum. Oostkust I 27 K.G., Banka 220 K.G,, 

 Billiton 100 K.G., West-Borneo 50 K.G, Riouw 48 K.G, 

 Lampongs 47 K.G,, Menado en Djambi 34 K.G. Voor alle Buiten- 

 gewesten te zamen bedraagt de import voor de niet contractanten 

 27 K.G. per hoofd, wat een totaal geeft van 250.000 ton. 



Bijna overal is het dus de inheemsche bevolking zelf, die 

 een groot rijsttekort heeft. Al produceerden alle ondernemin- 

 gen, die ingevoerde werkkrachten gebruiken, haar eigen voed- 

 sel, dan nog zouden de Buitengewesten een kwart millioen 

 ton rijst moeten invoeren. 



Als resultaat van een beschouwing der uitvoercijfers komt 

 de praeadviseur tot de conclusie, dat er een zeer nauw verband 

 is tusschen de rijstimport en de export van de inlandsche 

 landbouwproducten. 



Terwijl de inlandsche landbouwexport op Java nauwelijks 

 ƒ 2. — per inwoner bedraagt, voerde West-Borneo in 1916 

 voor ƒ 36. — per hoofd uit; Djambi voor ƒ 21. — , Ternate 

 voor ƒ 20. — , Menado voor ƒ 17. — . 



De Javaan produceert zooveel mogelijk voedingsgewassen en 

 zoekt verder zijn beschikbaren tijd productief te maken door 

 arbeid in loondienst, waardoor hij in staat is zijn noodzakelijke 

 import te betalen. 



Op de Buitengewesten teelt men minder voedingsgewassen, 

 maar zoekt men in de cultuur van exportproducten de bron 

 van inkomsten, waaruit de import, ook die van het voedsel 

 betaald wordt. 



De Heer Smits toont zich een uitnemend adviseur. Wie 

 kennis, ondervinding en (of) durf mist om alleen den weg te 

 zoeken door het woeste levensland vol open vragen, duistere 

 zaken, grondelooze moerassen en misleidende perspectieven,, 

 zal aan de hand van dezen adviseur op het gewenschte doel 

 afgaande geen oogenblik gekweld worden door de verontrus- 

 tende gedachte: zijn we wel op den goeden weg. 



