43 



In zijn helder betoog klinkt steeds de besliste toon van den 

 Alpengids, die reeds meerdere malen langs afgronden en over 

 uletschers zijn weg 7Jond. 



Overtuigd, dat de bevolking om welker eerste levensbe- 

 hoefte het hier gaat, niet geholpen kan worden door het op- 

 lossen van secondaire kwesties alleen, heeft hij de wijsheid, 

 den vinger op de wonde te leggen en te zeggen, wat in zoo 

 veler gedachten al of niet geformuleerd leefde, dat het hier 

 geenszins een gewone cultuurkwestie is, die om oplossing vraagt^ 

 maar oen psychologische, een die de psyche der bevolking raakt. 



Ook bij de oplossing van andere vraagstukken (industriali- 

 satie b. v.) zal het psychologische vraagstuk meer naar voren 

 treden dan het economische. 



Na vaststelling van den omvang van het rijsttekort, behan- 

 delt de Heer Smits de middelen tot opvoering van de rijstpro- 

 ductie. 



Van verhooging der opbrengsten door selectie verwacht hij 

 geen oplossing der moeilijkheden. De invoering van meer pro- 

 ductieve uitheemsche soorten, of uitbreiding van de tjereh zou 

 allicht cultuurveranderingen meebrengen, die lastig zijn in te 

 voeren. In deze richting valt nog zooveel te onderzoeken, dat 

 er feitelijk nog niets gezegd kan worden omtrent de te ver- 

 wachten resultaten. 



Van het invoeren en streng handhaven van goede regelingen 

 der planttijden verwacht hij met recht veel meer. 



„Ook bij den rijstbouw gaat het om het productief maken 

 „van de in den bodem aanwezige groeifactoren. Maar deze 

 „worden geheel en al beheerscht door het klimaat. Vandaar 

 „dat in menig opzicht het klimaat van veel grooter beteekenis 

 ,,is dan de bodem. Waar nu aan het klimaat niets te veran- 

 , deren is, moet het landbouwbedrijf zich aanpassen aan het 

 „klimaat op straffe van misgewas". 



„De rijstbouwer heeft een goede planttijdenregeling te 

 „aanvaarden als een bedrijfsnoodzakelijkheid". 



Van intensiveering van de cultuur, om daardoor tot de vor- 

 ming van een surplus te komen, verwacht de adviseur niets ; 

 de economische opvattingen van de bevolking staan daartoe 

 hopeloos in den weg. 



