— 44 — 



Ook de Inlander beschouwt het bezit van goederen als een 

 genot, maar den arbeid noodig om ze te verkrijgen als een 

 veel zwaardere last. „De Westersche mensch noemt het wel- 

 „stand, wanneer men vele goederen bezit om daarmee aan 

 „vele behoeften te kunnen voldoen en rekent daarbij niet met 

 „den factor arbeid ; de Inlander vindt welstand gelegen in het 

 „feit, zijn arbeid tot het noodigste te beperken". 



Waar geen voedseltekort is, moet elk streven naar intensi- 

 veering van de cultuur om voort te brengen ten behoeve van 

 hen, die anderen maatschappelijken arbeid hebben te verrichten, 

 op niets uitloopen. 



„Wanneer aan de geringe persoonlijke behoeften van den 

 „landbouwer is voldaan, verhoogt hij zijn productie niet, indien 

 „hij daartoe extra arbeid zou moeten verrichten of extra zorgen 

 „op zich zou moeten nemen. Surplus produceering ten behoeve 

 „van kapitaalvorming komt in deze maatschappij zoo goed als 

 ,. niet voor". 



Aan de irrigatie wijdt de Heer Smits een uitvoerige be- 

 spreking, waarin hij inzonderheid wijst op het verband tusschen 

 rijstbouw en irrigatie. Terecht vestigt hij er de aandacht op, 

 dat er aan beschrijving van de rijstcultuur nog zeer weinig is 

 gedaan en dat men in plaats daarvan meermalen een beschrij- 

 ving van irrigatiekwesties, bijgeloovige gebruiken, enz. aantreft 



Er is nog zoo weinig gepubliceerd over den rijstbouw in 

 Ned-Indië, dat wij met den Heer Smits van meening zijn, 

 dat in dit opzicht nog bijna alles te doen is Teysmannia stelt 

 zijn pagina's gaarne ter beschikking van goede waarnemers 

 (liefst van dezulken, die in den rijstbouw leven) tot producee- 

 ring van een cultuurbeschrijving, die een overzicht geeft van 

 de verschillende werkzaamheden en deze op haar doelmatig- 

 heid toetst in verband met: economisch milieu, klimaat en 

 grond. Zulk een beschrijving kan geen product zijn van de 

 waarnemingen van een belangstellend reiziger; uitgebreide 

 plaatselijke kennis, gelegenheid tot het zien van alle werk- 

 zaamheden, kennis ook van de volksziel en de desa- organisatie 

 is daartoe onontbeerlijk. 



Na de beteekenis van het water voor het leven van de 

 rijstplant op zeer heldere wijze uiteengezet te hebben, komt 



