— 51 — 



aarde en zelfs olie", die das alle uit water konden ontstaan. 

 Toch is de proef foutief, want er werd heelemaal geen rekening 

 gehouden met de lucht en evenmin met het feit, dat er aan 

 de 200 pond aarde tenslotte 2 ons ontbraken. Toch is de proef 

 kenmerkend voor het agricultuurchemisch onderzoek, waar het 

 /oo uiterst gemakkelijk is, een factor van vitaal belang over 

 het hoofd te zien. 



Glatjber, in 1650, schreef bet groeien der planten toe aan 

 de salpeter, die hij gevonden had in de van veestallen afkom- 

 stige aarde. Hij kwam tot de slotsom, dat die salpeter er 

 moest gekomen zijn uit het voedsel der dieren en dus in de 

 planten voorhanden moest geweest zijn. Bij toevoeging van 

 salpeter aan den grond vond hij, dat de planten veel sneller 

 groeiden en hij schreef alle werking van meststoffen toe aan 

 de aanwezigheid van salpeter. Deze zienswijze werd ook door 

 latere schrijvers aangenomen. Zoo bestudeerde Mayow (1674) 

 de hoeveelheden salpeter in den grond in verschillende jaar- 

 getijden en vond, dat in de lente de hoeveelheid ervan het grootst 

 was, juist als de 'planten beginnen te groeien. In gronden, 

 waar de planten flink opgroeien, vond hij geen salpeter, wat 

 hij verklaarde door aan te nemen, dat de planten alle salpeter 

 verbruikt hadden. 



In het beroemde boek van Boerhaave (1727) leert deze 

 groote geleerde, dat de planten sappen uit den grond opslorpen 

 en deze omzetten in voedsel. De grondstof, waaruit deze sappen 

 zich vormen, bestaat uit fossielen en rottende deelen van dieren 

 en planten. Hij beschouwt deze als de „chijl van de plant", die 

 men hoofdzakelijk vindt in de wortels en het lichaam van de 

 plant, overeenkomende met de maag en ingewanden van een dier. 



Jaren lang werden geen onderzoekingen meer gepubliceerd 

 van evenveel belang als de hier genoemde. Alleen werden 

 verschillende nieuwe dingen bereikt op zuiver praktisch land- 

 bouw gebied. Zoo voerde Jethro Tull (1730) het gebruik 

 in van de egge en de ploeg, getrokken door paarden, en wees 

 hij op het groote nut van het goed omwerken van den grond. 

 Hij beschouwde de fijne deeltjes van den grond als de eigen- 

 lijke voedingsstoffen voor de plant. Deze deeltjes zouden dan 

 binnen dringen in ,zijdelingsche monden van de wortels", en 



