— 61 — 



ongelijk had, mag men zijn verdienste toch niet uit het oog 

 verliezen. Immers hij was dan toch degene, die den stoot had 

 gegeven tot nieuwe onderzoekingen en in groote trekken de 

 lijnen had aangegeven van de nieuwe methode van bemesten. 

 C'ok over de voeding der planten was men het weldra in 

 groote trekken eens; maar daar stond tegenover, dat in de 

 praktijk de landbouwer nog niet wilde geiooven, dat chemi- 

 sche meststoffen ooit iets anders zouden kunnen doen dan 

 den plantengroei stimuleeren. Het tegendeel werd in de eerste 

 plaats bewezen door de proefvelden van Rotkamsted, die nu 

 nog na oO jaar steeds bemest te zijn met dezelfde meststoffen 

 en bezaaid met hetzelfde zaad, steeds mooie opbrengsten geven. 

 In Frankrijk was het Georges Viile, die gedurende de jaren 

 1&67- 1874-5 demonstreerende lessen gaf op de proefhoeve bij 

 \''incennes. Hij ging nog verder dan zijn Engelsche collega's 

 en beweerde niet alleen, dat de kunstmeststoffen beter zijn 

 dan naiivarlijke mesi, maar zelfs het eenige middel om den 

 grond vruchtbaar te houden. Hij ging niet af op asch-analyses, 

 maar alleen op veldproeven. Hij gebruikte als meststof: stik- 

 stofhoüdende meststoffen, phosphaten, kalk en kaliumzouten en 

 dan bleek bij de proeven, welke van deze stoffen het meest 

 noodig was, en deze werd de „dominant" genoemd. Van deze 

 laatste en voornaamste meststof werd altijd een overmaat ge- 

 geven. De samenstelling van den grond moest natuurlijk in 

 aanmerking genomen worden, maar analyse van den grond 

 vond hij daarvoor niet geschikt Hij bleef steeds bij veldproeven 

 en deze zijn nog voor de bemestingskwestie de eenige methode 

 cm tot goede resultaten te komen. 



Een ander punt van discussie was de stikstofbron van de 

 planten. Priestley had opgemerkt, dat een exemplaar van 

 Rpüohium iiirsutiivi, dat onder een kleine klok groeide, gedu- 

 rende één maand zeven achtste van de aanwezige lucht had 

 geabsorbeerd. De potproeven van Boussingault toonden aan, 

 dat ervv-ten en klaver stikstof uit de lucht kunnen opnemen, 

 terwijl tarwe dat niet kan ; zijn wisselbouwproeven versterkten 

 deze meening. Hij trok echter niet alle voordeelen uit zijn 

 ontdekking, welke eerst door DuMAS geheel duidelijk aan het 

 licht gebracht werd. 



