— 52 — 



■ LIEBIG, Lawes,' GlLBERT en PuGH waren van meening, dat 

 ïitikstof uit de lucht als ammoniak door de planten wordt op- 

 genomen. De drie laatsten namen daartoe een proef, waarbij 

 ze planten lieten groeien in een atmosfeer vrij van iedere 

 stikstofverbinding. De grond was eerst gegloeid en de planten 

 bleven onder stolpen, waarin alleen zuivere lucht en zuiver 

 water kwam. Verder werden de planien flink gevoed met 

 minerale voedingsstoffen, maar ze kwijnden en gingen dood, 

 waaruit de gevolgtrekking gemaakt werd, dat de planten geen 

 gasvormige stikstof uit de lucht als zoodanig kunnen opnemen. 

 Voor alle niet-Leguminosen klopte dit resultaat met de veld- 

 proeven, maar het zeer hinderlijke feit bleef nog bestaan, dat 

 Leguminosen zonder stikstofmest flink groeiden, veel stikstof 

 bevatten en den grond ook nog rijker aan stikstof maakten. 

 De hoeveelheid stikstof, die met het regenwater neerkwam, 

 was bij lange na niet voldoende om dit te verklaren. Gedurende 

 jaren nam men proeven zonder resultaat. Men stond weer stil 

 in de landbouwchemie tengevolge van het gemis aan nieuwe 

 methoden van onderzoek. 



Bij de oudere landbouwchemici bestond het denkbeeld, dat 

 vegetatie zonder bederf onmogelijk was; , bederf is de moeder 

 der vegetatie". LiEBiG had geleerd, dat stikstofhoudende orga- 

 nische stoffen in den grond ontleed worden door een chemisch 

 proces „eremacausis"' — stille verbranding — met ontstaan van 

 ammoniak, het essentieele stikstofhoudende voedsel, waarvan 

 een klein gedeelte werd omgezet in salpeterzuur, dat blijk- 

 baar ook als voedsel voor de plant dient. 



Jn de jaren 1860 — 70 werden groote vorderingen gemaakt 

 op bacteriologisch gebied en men kon toen definitief aantoonen, 

 dat verrotting, bederf enz. plaats had door een bacteriologisch 

 proces. Het was dus ook aannemelijk, dat de bacteriën 

 een rol zouden spelen in den bodem bij de ontleding der 

 stoffen, die LiEBiG alleen maar aan een chemische oorzaak 

 toeschreef. Pasteur was reeds van meening, dat de nitrificatie, 

 d. w. z. de verandering van ammoniak in nitraat, die, zooals 

 bekend is, in den bodem plaats vindt, dat deze nitrificatie een 

 bacteriologisch proces vormt. Deze nieuwe kennis werd het 



