— 71 — 



onderzoekers beweerd, door andere ontkend, wat door de 

 moeielijkheid der te nemen proeven en de groote mate van 

 nauwkeurigheid, die zij eischen, begrijpelijk is. 



In April 1918 verscheen er een mededeeling van Beye- 

 RINCK 1), waarop hier vooral de aandacht gevestigd wordt. 

 Bij sommige soorten, zooals de serradella (Ornithopus sativus) 

 en de gele lupine {Lupinus luteus) kan er volgens Beyerinck 

 niet aan worden getwijfeld, dat alleen de knoldragende exem- 

 plaren in stikstof-arme gronden krachtig groeien en dus vol- 

 gens de theorie de vrije stikstof binden. Het is dan ook 

 gemakkelijk, in de velden op schralen heidegrond, kwijnende, 

 niet doorgroeiende lupineplanten te vinden, steeds vrij van 

 knolletjes, te midden van de weelderig opschietende knoldra- 

 gende exemplaren. Nooit vond B. aldaar goed ontwikkelde 

 lupine- of serradella-planten geheel vrij van knolletjes. Maar het 

 aantal knolletjes, dat een plant draagt, is zonder beteeken is : 

 blijkbaar is het voldoende, als er maar enkele knolletjes tot 

 ontwikkeling komen. Hetzelfde vond hij voor de erwt en de 

 boon ( Vicia faba) op open zandbedden zonder stikstofbemes- 

 ting; de planten met knolletjes groeiden er beter dan de 

 exemplaren zonder knolletjes. 



Bij Genista anglica en Genista püosa op schralen heide- 

 grond kon hij zelfs na langdurig zoeken slechts zeer enkele 

 knolletjes vinden, niettegenstaande vooral eerstgenoemde soort 

 vele peulen met goede zaden droeg. De knolletjes zijn echter 

 nooit geheel afwezig. 



Voor Robinia pseudo-acacia is de gunstige werking van Ba- 

 cillus radicicola alleen ten opzichte van de jonge plant door 

 NOBBE vastgesteld. Bij volwassen exemplaren op schralen 

 zandgrond te Gorssel kon Beyerinck na lang spitten slechts 

 enkele knolletjes vinden, terwijl op geringen afstand, maar in 

 iets beteren grond, de knolletjes gemakkelijker te vinden 

 waren, maar toch in zoo gering aantal, dat — volgens hem — nie- 

 mand daaraan eenige directe beteekenis voor zulk een grooten 



1) M. W. Beyerinck. De beteekenis van de bakteriën der Papilion a- 

 eeeënknolletjes voor de voedsterplant. Verslag der Wis- en Natuurkundige 

 Afdeeling der Koninkl. Akademie van Wetenschappen te Amsterdam, 26 

 April 1918 Deel XXIV. No. 10. 



