— 113 — 



Voor den landbouw is zeker de belangrijkste uitwerking van 

 calciumzouten het wegnemen van zure eigenschappen van den 

 grond en het verbeteren van de physische structuur, maar hierop 

 komen we later terug. 



Magnesiumzouten schijnen noodig te zijn voor den groei der 

 planten en Willstatter vond, dat chlorophyl een magnesium- 

 verbinding is, waardoor het dus verklaarbaar is, hoe planten 

 bij gebrek aan magnesium zouten gele blaren kunnen vertoonen. 

 Ook schijnt magnesium noodig te zijn voor de vorming van 

 olie in het zaad, zoodat men ook steeds meer magnesium vindt 

 in olierijke zaden dan in andere 



Een geringe hoeveelheid ijzer schijnt noodig te zijn voor de 

 vorming van het bladgroen, hoewel dit zelf ijzervrij is, maar 

 het is niet noodig ijzer toe te voegen, omdat die uiterst geringe 

 hoeveelheid steeds in den grond aanwezig is. 



Van mangaan wordt ondersteld, dat het noodig is voor de 

 vorming der oxydeerende fermenten, maar ook in slechts uiterst 

 geringe hoeveelheden. Bij sommige proeven schijnt een mangaan- 

 bemesting ook een gunstige werking gehad te hebben. 



Chloor schijnt niet noodig te zijn voor den groei der planten. 

 In het regenwater is steeds genoeg aanwezig om de sporen, 

 die noodig mochten zijn, te verschaffen. 



Zwavel is waarschijnlijk een noodzakelijk voedselbestanddeel, 

 maar is steeds als sulfaat in voldoende hoeveelheid aanwezig. 



Kiezelzuur schijnt niet noodig te zijn voor den plantengroei, 

 maar in sommige planten komt het in zulke hoeveelheden voor, 

 dat men zou denken, dat het daar toch een rol speelt. Oplosbare 

 silicaten hebben bij haver een oogstvermeerdering gegeven. 



Van de stoffen, die nadedig kunnen zijn voor de planten, 

 noemen we in de eerste plaats zuren. Een grond, die vrij zuur 

 bevat, is daardoor onvruchtbaar en men heeft waargenomen, 

 dat de lucht van industriesteden nadeelig is voor den planten- 

 groei door de aanwezigheid van vrij zuur, dat de blaren aantast. 



Sommige metaalzouten zijn ook zeer nadeelig, wat gecon- 

 stateerd kon worden in mijndistricten, waar de oogsten zeer 

 te lijden hadden van in de rivieren en beken opgeloste metaal- 

 zouten zooals b.v. koperzouten. Ook schijnt de damp van 

 Teysmannia, afl 3. 8. 



