— 127 — 



De schrijvers van het prae-advles komen dan ook tot de 

 volgende conclusies: 



„1. Door uitbreiding van het beplantbaar areaal voor den 

 „rijstbouw is geen opvoering van productie in zoodanige mate 

 „te verwachten dat daardoor ook voor de toekomst de oplos- 

 „sing van het vraagstuk gebracht wordt". 



„2. Alet eene enkele uitzondering (Bantam, Pasoeroean 

 „en Soerabaja) maakt de bevolkingsaanwas in de gewesten 

 „van Java en Madoera noodzakelijk, dat maatregelen getroffen 

 „worden om de rijstproductie per eenheid van den beschik- 

 „baren bouwgrond (nat en droog) op te voeren." 



„Verder geven de geleverde beschouwingen aanleiding tot 

 „het volgende besluit: 



„«. Totale verwaarloozing van de demographische statistiek, 

 „zoomede het niet doelmatig, wetenschappelijk bewerken en 

 „samenvatten van de zeer goede aanwezige agrarische gege- 

 „vens hebben ertoe geleid, dat in een land als Java en Madoera 

 „het uitblijven van den buitenlandschen invoer eene enstige 

 „crisis in de voedselvoorziening te voorschijn kon roepen". 



„(5. Exacte waarneming van het bevolkingsverloop en de 

 „voedselproductie, welke uitsluitend leiden kan en moet tot 

 „eene logische bestuursvoering met onmisbare continuïteit, 

 „heeft tot nu toe ontbroken, met als gevolg kostbaar incidenteel 

 „optreden zonder blijvende uitkomsten". 



„c. De bestaande statistieken betreffende den inheemschen 

 „landbouw, zoomede die aangaande de veeteelt kunnen slechts 

 „met groote reserve worden aanvaard". 



„</. Inrichting van een centraal statistiek-kantoor onder 

 „deskundige leiding, met als basis een moderne census, is in 

 „het bijzonder voor een goed koloniaal beleid een onafwijsbare 

 „eisch." 



De sprekende resultaten, die hier en daar verkregen werden 

 door toediening van meststoffen op slechte sawahgronden, 

 doen de schrijvers er op aan dringen, alles in het Werk te 

 stellen tot uitbreiding van de mesttoepassing. Ze achten het 

 van het grootste gewicht, ernstig aandacht te schenken aan 

 bodem- en wateronderzoek, zoodat geen voorstel tot irrigatie 

 wordt gedaan dan na innige samenwerking met de geologen. 



