•- 130 - 



„Aan den anderen kant verbiedt de ernst van het voedsel- 

 „vraagstuk om onder de huidige omstandigheden verdere uit- 

 „breiding van het met suikerriet beplante oppervlak ten nadeele 

 „van de rijstcultuur toe te staan. 



„Voor oogen gehouden dient echter te worden, dat elke ge- 

 „dwongen terughouding van de suikerindustrie, wanneer die 

 „industrie zelve naar uitbreiding streeft, dus winstgevend is, 

 „een geldelijk verlies meebrengt èn voor de gemeenschap in 

 „haar geheel genomen èn voor de inlaudsche maatschappij op 

 „zich zelve. 



„We spraken daarom hooger van een premie, die wij hiermee 

 „betalen voor de verzekering van de voedselvoorziening. 



„Voorloopig zullen wij die premie blijven betalen, maar 

 „niet langer dan noodig is. 



„Zoodra na de terugkeer van normale tijdsomstandigheden 

 „door toepassing der bovengenoemde of andere maatregelen 

 „een blijvende verbetering in de voedselvoorziening zal zijn 

 „gebracht is er niets tegen, gebiedt zelfs juist economisch 

 „inzicht, desgevraagd, een uitbreiding van de suikerindustrie 

 „op Java toe te staan. Er moet ongetwijfeld onder alle omstan- 

 „digheden een nuttigheidsverhouding worden gehandhaafd tus- 

 „schen het met voedingsmiddelen en met handelsgewassen 

 „beplante oppervlak. Met beslag te leggen op slechts 7% van 

 „het sawahoppervlak heeft de suikerindustrie o.i. echter de 

 „nuttigheidsgrens onder normale omstandigheden nog niet be- 

 „reikt. Uitbreiding met 50%, dus tot 10H% van het sawah- 

 „oppervlak, lijkt ons onder de vaker genoemde voorwaarde, 

 , .volkomen verantwoord." 



De op de Buitengewesten te nemen maatregelen vatten de 

 schrijvers in een drietal punten samen. 



a. Overal bestuurszorg, ondersteund door den Landbouwvoor- 

 lichtingsdienst, tot meerdere teelt van voedingsmiddelen, zonder 

 nadeel voor de productie van waardevolle handelsgewassen. 



b. Georganiseerde kolonisatie met Javaansche landbouwers, 

 gepaard met aanleg van wegen en irrigatiewerken. 



c. Energieke aanvatting en tenuitvoerlegging van een plan 

 om althans gedeeltelijk in het rijsttekort van de Oostkust 

 te voorzien door productie in het gewest. 



