— 150 — 



gedijen. In den Botanischen tuin staan eenige pracht-exem- 

 plaren; één boom (V.H. 97) heb ik gemeten, hij is 56 M. 

 hoog, met op IHM. van den beganen grond een stamomvang 

 van 2.87 M. 



Er waren hier in de buurt vroeger mooie lanen, die echter 

 voor het meerendeel verdwenen zijn. Ofschoon de boomen niet 

 jong meer waren, zijn zij niet van ouderdom afgestorven, maar 

 door vernielzucht van de omwonenden, die aanhoudend diepe 

 insnijdingen in de stammen maakten om er de hars uit te halen, 

 die zij gaarne gebruiken om er flambouwen van te maken. 

 Door het voortdurend en diep insnijden van de stammen kon 

 het niet anders of de boomen begonnen te kwijnen en stierven af. 



Voor niet al te breede lanen zijn damars ideale boomen, 

 omdat ze geen zware schaduw geven, waardoor de wegen niet 

 vochtig blijven en gemakkelijker zijn te onderhouden. Zij 

 groeien gelijkmatig op en bereiken een hoogen leeftijd. 



Een nadeel zou kunnen zijn de groote pijnappels (4:10cM. 

 middellijn), die, als ze rijp zijn, afvallen. Gewoonlijk vallen zij 

 uit elkaar, alleen zou een flinke wind ze in hun geheel van de 

 boomen kunnen afrukken en op het hoofd van een voorbij- 

 ganger doen neerkomen. Nog nooit heb ik evenwel gehoord, 

 dat er ongelukken door veroorzaakt werden. 



Gewoonlijk plant men aan eiken kant van den weg eene rij 

 boomen, zooals in het Tjitjoeroegsche, bij Pondok Gede, en 

 elders. In het Bandoengsche bestaat het voornemen om aan 

 iederen kant van den weg eene dubbele rij damars te planten 

 en daaronder aan weerskanten een voetpad. Dit is wel de 

 manier om mooie wegen te krijgen, waar men niet op auto's 

 behoeft te letten ; de voertuigen zullen midden in moeten 

 blijven rijden. 



Aan het geheele landschap geeft de damar een karakteristiek 

 aanzien, de bijzondere en zeer regelmatige vorm valt al op 

 grooten afstand in het oog. 



Overal waar zij goed groeien, d.i. in een vochtig klimaat 

 van 1000 tot 3000 voet boven de zee, kan men met succes 

 damarlanen aanleggen. De opgegeven hoogte behoeft men niet 

 al te letterlijk op te nemen ; zoo ligt Buitenzorg op 800 voet 

 en de boomen groeien er uitstekend. 



