— 225 — 



en andere — uit hunne waterige oplossingen door den grond, 

 en ten tweede de methode, van VAN Bemmelen, der opeen- 

 volgende extractie door middel van steeds sterkere zuren. 



LiEBiG had al opgemerkt, dat zouten van ammonium en kalium 

 en phosphaten door een grond uit hunne oplossingen worden 

 neergeslagen, maar hij beschouwde dit als zuiver physisch. 

 Way toonde aan, dat dit verschijnsel zuiver chemisch is. Hij 

 toonde aan, dat de hoeveelheid ammoniak, die door den grond 

 uit een oplossing van ammoniumsulfaat opgenomen wordt, 

 aequivalent is aan de hoeveelheid base, die beschikbaar komt, 

 waardoor calciumsulfaat in oplossing gaat. Nu moest nagegaan 

 worden, welke bestanddeelen van den grond deze chemische 

 verandering te weeg brachten. Hij vond, dat het noch het 

 calciumcarbonaat was noch het zand noch de organische stof. 

 KöNiG vond sinds dien, dat de organische stof in staat is om 

 zeer veel ammoniak van het ammoniumsulfaat te absorbeeren. 

 De actieve bestanddeelen waren in de klei te vinden, maar 

 slechts als een gedeelte van de klei, en deze verloor de acti- 

 «viteit bij sterke verhitting. Geen enkele der bekende enkel- 

 voudige silicaten vertoonde de genoemde eigenschap, maar 

 Way bereidde toen een serie dubbelsilicaten, van calcium 

 en aluminium, van natrium en aluminium enz., die wel deze 

 eigenschap hadden. Deze silicaten hadden dus de eigenschap 

 om ammoniak te absorbeeren evenals de klei. Er wordt een 

 onoplosbaar dubbel ammoniumsilicaat gevormd en oplosbaar 

 calciumzout komt vrij. Deze silicaten verliezen deze eigenschap 

 bij verhitting. Ze werden wel is waar in den grond niet 

 aangetoond, maar de overeenkomst tusschen het gedrag van 

 de klei en van deze silicaten was zoo groot, dat men gerust 

 de aanwezigheid van deze silicaten mag aannemen. 



VoELCKER heeft later aangetoond, dat hetzelfde gebeurt als 

 er ammoniumsulfaat als meststof gegeven wordt. Er vormt 

 zich een onoplosbare stikstofverbinding, die in den grond blijft, 

 terwijl calciumsulfaat wordt uitgewasschen. Kaliumzouten ge- 

 dragen zich als ammoniumzouten, terwijl kaliumphosphaat ge- 

 heel neergeslagen wordt, omdat calciumphosphaat onoplosbaar 

 is. Een gedeelte van het gevormde Kaliumzout gaat langza- 

 merhand in oplossing en deze hoeveelheid kan verhoogd worden 



