~ 236 — 



erin gebracht zijn, en andere, die met den grond tegelijkertijd 

 zijn gedeponeerd en dus even oud zijn als de grond zelf. Men 

 kan deze twee echter niet scheiden bij het onderzoek, maar 

 over de oude organische stof kan men zich een denkbeeld vor- 

 men als men den grond tot op groote diepte onderzoekt. Zoo 

 b.v. drie meter of meer onder de oppervlakte vindt men, dat 

 zandige onderlagen minder dan 0.01 pCt. stikstof bevatten en 

 kleigronden minder dan 0,05 pCt. Het percentage koolstof 

 varieert, maar is meestal 5 — 1 maal dat van stikstof. Nu vindt 

 men voor deze waarden 1/10 tot 1/5 van wat men voor den 

 bovengrond vindt zoodat men kan aannemen, dat niet meer 

 dan 10-20 pCt. van de organische stof in den bovengrond 

 van ouden oorsprong is. 



De organische stof, die door recente vegetatie is opgeleverd, 

 kan men verdeelen in : materiaal, dat nog geen tijd heeft 

 gehad om te ontleden en nog een zekere celstructuur heeft ; 

 gedeeltelijk ontleed en nog ontledend materiaal ; eenvoudige 

 oplosbare ontledingsproducten ; en niet ontleedbare plantaar- 

 dige of dierlijke stoffen. 



De nog niet ontlede stoffen zijn belangrijk als reserve voor 

 later. Verder gaat er ook een zekere gunstige mechanische 

 werking van dit materiaal uit, want het houdt den grond los 

 en vergemakkelijkt de luchtcirculatie. Deze werking kan bij 

 zandgronden soms te sterk zijn, maar is bij kleigronden daar- 

 entegen zeer nuttig. 



Het gedeeltelijk ontleed organisch materiaal is zeer moeilijk 

 te definieeren, want het bevat alle niet vluchtige stoffen, die 

 ontstaan door inwerking van bacteriën, schimmels, enzymen 

 enz. op de plantaardige resten. Door deze verschillende in- 

 vloeden wordt nu, behalve oplosbare eenvoudige voedings- 

 stoffen (ammonium-verbindingen, nitraat, phosphaat enz.) een 

 groep van amorphe koolstofhoudende stoffen gevormd, die 

 enkele goed gedefinieerde eigenschappen heeft, nl. 



1 . De stoffen geven aan den grond een donkere bruine of 

 zwarte kleur ; 



2. Zij kunnen verschillende ionen — NH4., K, PO4 — aan 

 oplossingen onttrekken : uit de onderzoekingen van van 

 Bemmelen volgt, dat zij zich in dit opzicht gedragen als de klei ; 



