— 256 — 



echter omploegen en bewerken, dan heeft er verhes aan stik- 

 stof plaats, zooals uit proeven is gebleken. Er was slechts 

 zeer weinig drainagewater, dat verlies veroorzaakt, en toch 

 werd slechts een derde van de verloren stikstof teruggevonden 

 in den oogst. Het verlies is hier dus hoofdzakelijk toe te 

 schrijven aan de bebouwing. Men heeft een dergelijk ver- 

 lies waargenomen bij een herhaaldelijk zwaar met stalmest 

 gemesten grond. Bij twee velden naast elkaar, waarvan het 

 eene per jaar 200 Ib. stikstof als stalmest ontving en het 

 andere geen, was het verlies aan stikstof bij het eerste onge- 

 veer 70 pCt. van de toegevoegde hoeveelheid, terwijl deze in 

 het tweede veld slechts zeer gering was. 



Uit deze proeven heeft men toen de gevolgtrekking gemaakt, 

 dat er vermoedelijk stikstof gasvormig zou verloren gaan. 

 Men vond slechts weinig ammoniak : in dien vorm was de 

 stikstof dus niet in hoofdzaak overgegaan. Goede omstandig- 

 heden voor een dergelijk verlies zijn : een flinke doorluchting 

 van den grond, die men verkrijgt bij een flinke grondbewer- 

 king, en verder gemakkelijk ontleedbare organische stoffen. 

 Dit zijn nu juist de voorwaarden, waaronder vroeger vooral 

 steeds gewerkt werd bij een intensief landbouwbedrijf. Daar- 

 om heeft daar ook overal een zoo groot verlies aan stikstof 

 plaats gehad, en een der meest belangrijke kwesties, die be- 

 sludeering verdienen, is juist, hoe te beletten, dat men der- 

 gelijke groote verliezen aan stikstof heeft. 



Uit het hierboven staande volgt ook, dat, als men tracht 

 door veldproeven aan te toonen, hoeveel stikstofmeststof men 

 moet toevoegen (in organischen vorm), men in 't algemeen 

 niet tweemaal hetzelfde resultaat zal verkrijgen, want behalve 

 de nitraten, waarvan de plant een gedeelte opneemt, wordt 

 er ook gasvormige stikstof gevormd, en de verhouding tus- 

 schen deze beide hangt af van de omstandigheden, waaronder 

 de grond verkeert Ook zal de plant niet steeds evenveel 

 nitraat opnemen Toch mag men de tot nu toe genomen 

 veldproeven niet als waardeloos beschouwen. Integendeel 

 hebben ze voor de praktijk juist belangrijke gegevens verschaft 

 Het is duidelijk, dat er ook een stikstof leverende factor 

 moet zijn, anders was uit menigen bodem de hoeveelheid 



