- 257 - 



stikstof reeds lang verdwenen. Zoo is door proeven aangetoond, 

 dat de grond in stikstofgehalte vooruit gaat als hij aan zich 

 zelf overgelaten wordt, dus braak blijft liggen en weer begroeit 

 met allerlei gewassen. Men heeft zoo op proefvelden, die om- 

 streeks 30 jaren braak zijn blijven liggen, kunnen waarnemen, 

 dat het stikstof gehalte was vooruitgegaan van 0.108 tot 0.145. 



Deze toename is zeer afhankelijk van de hoeveelheid cal- 

 ciumcarbonaat, die in den grond aanwezig is Een hoog ge- 

 halte aan dit zout bevordert de stikstoftoename. Het is nog 

 niet aangetoond, waarom dit zoo is. Op kleigronden heeft 

 toevoeging van Thomasmeel een grooten vooruitgang in het 

 stikstofgehalte veroorzaakt, terwijl op zandgronden kainiet 

 zeer goed geholpen heeft. 



Nu kan ongetwijfeld het regenwater sporen van stikstof- 

 oxyden uit de lucht in den grond brengen. Maar verder is 

 het algemeen bekend, dat mikro-orgar ismen, inzonderheid die, 

 welke in de wortelknoUetjes van Leguminosen voorkomen, 

 vrije stikstof uit de lucht binden. 



Waar men den grootsten vooruitgang in stikstof gehalte heeft 

 opgemerkt, kon men dan ook steeds Leguminosen tusschen 

 de aanwezige planten aantoonen, al zijn ze niet de eenige 

 nuttige planten in deze. 



Men heeft van deze eigenschap van den grond natuurlijk 

 partij getrokken bij eenjarige gewassen door den grond nu 

 en dan te laten braak liggen of wisselculturen toe te passen 

 Men mag ^echter niet denken, dat de toename van stikstof 

 sfeeds verder gaat. Er komt een evenwicht, waarboven de 

 grond niet meer rijker aan stikstof wordt, doordat het verlies 

 de toename compenseert. Voor lederen grond bestaat dus 

 niet alleen een minimum voor de hoeveelheid stikstof, waar 

 beneden hij niet bruikbaar is voor den landbouw, maar ook 

 een maximum waarboven men het stikstof gehalte niet kan 

 opvoeren. Het is echter in de praktijk niet doenlijk, den 

 grond voortdurend op het maximum te houden, want daarvoor 

 zou een geweldige uitgave aan meststoffen noodig zijn. 



De ammoniak is naar alle waarschijnlijkheid een tusschen- 

 product bij de vorming van nitraten. Zij wordt in den bodem 



