268 



gevormd uit de eiwitten van de plantenresten of meststoffen, 

 en dit proces heeft plaats door micro- organismen, ofschoon 

 niet geheel en al, want het gaat ook door na toepassing van 

 antiseptica. De reactie is nog niet geheel bestudeerd, maar het 

 schijnt, dat de eiwitten ontleed worden in eenvoudiger orga- 

 nische stikstofverbindingen, die tenslotte ammoniak afsplitsen. 

 Marchal (Sur la production de l'ammoniaque dans Ie sol par 

 les microbes. Buil. Acad. Roy. Belgique 1893) heeft dit 

 vraagstuk grondig bestudeerd en na hem is er weinig nieuws 

 bijgekomen. Hij heeft een dozijn verschillende organismen af- 

 gescheiden en deze op eiwitten laten inwerken. Vrijwel alle zijn 

 in staat om uit eiwitten ammoniak af te splitsen. B. Tnycoides 

 was buitengewoon krachtig, en het proces werd beschouwd als 

 een levensverrichting van het organisme, waarbij dit het eiwit 

 oxydeert, zoodat tevens koolzuur vrij komt. De verhouding 

 ammoniak tot koolzuur was 1 : 8 9 en zou bij een volledige 

 ontleding van het eiwitmolecule hebben moeten zijn 1 : 10.3. 

 Er worden ook enkele andere stoffen gevormd. Vrije zuurstof 

 is niet noodig; suiker en nitraten in een eiwitoplossing maken 

 dat het organisme de zuurstof van het nitraat neemt en 

 ammoniak evengoed wordt vrij gemaakt. 



Een groot aantal van dergelijke onderzoekingen waren eerst 

 geschied uit een zuiver bacteriologisch oogpunt, maar daarna 

 is men de onderzoekingen gaan uitbreiden en heeft men 

 voedingsbodems geënt met grond, om na te gaan, hoeveel 

 ammoniak er geproduceerd wordt. De betrekkelijke hoeveel- 

 heid ammoniak, welke in vier dagen tijd vrij komt als mén 

 grond voegt bij een 1 pCt, peptonoplossing bij 20*^, wordt als 

 maatstaf genomen. Men heeft kunnen opmerken, dat gronden, 

 die mooie oogsten geven, ook een hoog cijfer voor de vrij ge- 

 maakte ammoniak leveren. Men heeft echter met deze methode 

 niet kunnen nagaan, hoe de reactie in den bodem verloopt. 

 Men heeft ook kunnen aantoonen, dat de grondbacteriën kalk- 

 stikstof ontleden in ammoniak en calciumcarbonaat, wat zeer 

 belangrijk is voor de toepassing van deze stof als meststof. 



De gevormde ammoniak, of die, welke toegevoegd werd in 

 den vorm van een meststof, wordt in den bodem in carbonaat 



