— 308 — 



voor de plant beschikbaar is, hangt weer af van de snelheid, 

 waarmee het water doorvloeit naar beneden, van de aanwezig- 

 heid van een onderlaag, die dit belet enz. Zandgrond kan 

 zoodoende onvruchtbaar zijn, als hij op een rots h'gt slechts 

 tot een diepte van enkele centimeters Hij kan zeer vrucht- 

 baar zijn, als er een mooie onderlaag is, en hij kan een moeras 

 zijn, als het water niet afgevoerd wordt en dus blijft staan. 



Men kan geen nauwkeurige scheiding maken tusschen de 

 echte innerlijke eigenschappen en de andere die afhankelijk 

 zijn van klimaat enz. De eerste worden bepaald door de ver- 

 schillende gronddeeltjes, die klei, leem of zand vormen, samen 

 met calciumcarbonaat en organische stof. Deze laatste materie 

 staat weer sterk onder den invloed van de klimaatsfactoren 

 (temperatuur en watervoorziening). Vocht, warmte en lucht be- 

 gunstigen de ontwikkeling van een goede vegetatie, die weer 

 veel organisch materiaal voortbrengt, dat op den grond valt. 

 Aardwormen en bacteriën kunnen dan gedijen en er vormt 

 zich een rijke humus in den grond. Bij groote droogte ontstaat 

 een geheel andere vegetatie met leerachtige blaren, die ook 

 "wel afvallen maar geen humus vormen. Men ziet, dat de grond 

 van allerlei factoren afhangt buiten het minerale gedeelte, dat 

 afkomstig is van een bepaalde rots of gesteente, maar waaruit 

 zeer verschillende gronden zich kunnen vormen. 



De landbouwer verandert den grond door de bebouwing; 

 hij voegt mest toe, plant groenbemesters, ploegt, kalkt, enz. 

 In enkele seizoenen kan zoo de grond sterk veranderd zijn. 



Toch blijft men er bij, de gronden hoofdzakelijk te onder- 

 scheiden naar de minerale deeltjes, die hem samenstellen, en 

 dan ziet men, dat in de praktijk de volgende gronden onder- 

 scheiden worden : 



klei, leem, zand, kalkgronden, en gronden, die rijk zijn aan 

 organisch materiaal, dus humusrijk. Er zijn tusschen deze 

 hoofdgroepen natuurlijk allerlei overgangen ; scherpe lijnen 

 zijn hier zeker niet te trekken. 



Het eenvoudigste geval is ddt van kalkgronden, gronden 

 nl , die ongeveer 10 pet. calciumcarbonaat bevatten, en waarbij 

 dit bestanddeel de hoofdzaak vormt. De voorwaarden voor 

 den plantengroei zijn hier uiterst geschikt. Bacteriën zijn er 



