— 311 — 



klei, die uiterst fijn is en zelfs in groote hoeveelheden maakt, dat 

 vangkuilen gemakkelijk dichtspoelen en het water niet meer 

 wegzakt. De zand- en slibverdeeling daar in den grond schijnt 

 echter uiterst gunstig te zijn voor den plantengroei en dit 

 moet zeker toegeschreven worden aan het feit, dat de klei de 

 poriën van het zand, die te groot zijn, stopt en het zand die 

 van de klei openhoudt, waardoor een mooie vrije beweging 

 van water en lucht kan plaats hebben. Zandgronden moeten 

 flink voorzien worden van humusvoimende stoffen en daarom 

 zijn groenbemesters aangewezen. Hier in de tropen, waar de 

 verweering zoo snel gaat, kan dan tevens geprofiteerd worden 

 van de gunstige werking der organische stoffen op de mine- 

 rale deeltjes, die daardoor fijner worden, zoodat langzamerhand 

 de nadeelige eigenschappen van het grove zand verdwijnen. 

 Op den Gedeh kan men daarvan voorbeelden zien bij verge- 

 lijking van terreinen, die pas ontgonnen en in cultuur gebracht 

 zijn, met andere, die reeds lang in cultuur zijn en waar nog 

 slechts weinig van het grove zand over is. 



Indien zich onder den zandgrond een harde laag bevindt, die 

 men niet kan omwerken, zelfs niet kan doen springen, dan is 

 in een vochtig klimaat de grond bijna onbruikbaar voor cul- 

 tuur, omdat het water blijft staan en niet verdampt of door 

 drainage verdwijnt. Is de laag diep genoeg, dan is ze niet 

 hinderlijk. 



Als het gehalte aan fijn materiaal in den grond toe- en dat 

 aan grof materiaal afneemt, krijgt men langzamerhand een 

 leemgrond. Het fijne materiaal werkt de water- en luchtvoor- 

 zienin^ wel eenigszins tegen, maar toch nog niet in ongun- 

 stigen zin. Leemgronden hebben een meer gelijkmatige water- 

 en luchtvoorziening dan zandgronden, waarin de beweging te 

 vlug gaat. In vergelijking met kleigronden hebben ze het 

 voordeel, dat ze niet plakkerig worden en niet barsten bij 

 droogte: de grove deeltjes in de leemgronden zorgen hiervoor. 

 In het algemeen gaan alle reacties in deze gronden vrij regel- 

 matig, terwijl er slechts een geringe neiging is tot zuur 

 worden. Veel planten zullen dan ook op leemgronden goed 

 groeien. Toch moet er ook nog onderscheid gemaakt worden 

 tusschen de verschillende leemiypen, want het zuivere leem- 



