— 324 — 



Indië beschikt stellig niet over zoo'n groot aantal geschikte 

 medewerkers, die tijd en genegenheid hebben aan een Ency- 

 clopaedie te werken, als voor de goede verzorging van zoo'n 

 omvangrijke uitgave noodig is. De geschikten vinden den tijd 

 voor zulk werk hoogst zelden tijdens de uitoefening van hun 

 ambt in deze gewesten, zoodat de Redactie ze eerst voor haar 

 werk kon interesseeren, wanneer ze als Oud-Ambtenaar in Ne- 

 derland rust zochten. 



Dat zulke Oud-Indisch gasten bij gestremd verkeer groote 

 moeilijkheid hadden met het bijwerken tot op verschijningstijd 

 bewijst menig artikel. 



Een vergelijking van den ouden druk met deze uitgave op 

 het woord „Caoutchouc" geeft een schitterend beeld van den 

 vooruitgang van de beteekenis van dit product voor de econo- 

 mische ontwikkeling dezer landen, maar waar de cultuurwijze 

 beschreven wordt, vindt de lezer een stadium, waaruit het 

 bedrijf zich ook bij de verschijning van het eerste deel reeds 

 lang tot een hooger had ontwikkeld. 



Menig lezer zou de opgave der caoutchouc bevattende lianen 

 gaarne willen missen voor nadere bijzonderheden van den 

 tap en de bestrijding van ziekten die het bedrijf zoo ernstig 

 kunnen treffen, doch hier zelfs niet vermeld worden. 



Het is te begrijpen, dat de Redactie er niet in slagen kon 

 de inhoud van de verschillende artikelen in de juiste verhou- 

 ding te brengen met hun wezenlijke waarde. Plet meest treft 

 dit, wanneer men een vergelijking maakt tusschen wat betrek- 

 king heeft op plantkunde en de zooveel meer rechtstreeksche 

 waarde bezittende plantenteelt. Terwijl ten behoeve van het 

 eerste tot in bijzonderheden wordt afgedaald, ontbreekt voor 

 het tweede dikwijls alles. 



Inzonderheid de Inlandsche cultuurgewassen komen er kaal 

 af. De enorm groote beteekenis van de mms voor de millioe- 

 nen-bevolking kan zelfs niet vermoed worden door den lezer, 

 die het daarop betrekkelijke artikeltje leest. De uitvoer in 

 1913 en 1914 wordt opgegeven. Dit brengt eer verwarring 

 dan klaarheid, wanneer het een gewas betreft dat allerminst 

 voor uit voer, gecultiveerd wordt. 



Met de katjang tanah is de tekortkoming nog ernstiger.^ 



