— 336 — 



de kiemende zwermspoor uitgroeit. Het zuur reageerende vocht, 

 waarmee de dunne wand van deze buis doortrokken is, vormt, naar 

 men aanneemt, een oplosbare koperverbinding, die naar binnen 

 dringt en den protoplast doodf. 



Meermalen is echter door onderzoekers opgemerkt, dat de pap, 

 naast de werking op de schimmel, ook invloed uitoefent op de 

 aardappelplant zelf. Vergelijking met niet bespoten planten heeft, 

 ook in gevallen, waarin de laatste niet door de ziekte werden 

 aangetast, vaak een onmiskenbaar verschil in opbrengst aan het 

 licht gebracht, waarvoor men nog niet met zekerheid een afdoende 

 verklaring heeft weten te vinden. Somtijds kon een gunstige werking 

 van de bespuiting toegeschreven worden aan het langer groen 

 blijven van de bespoten planten, waardoor dus de assimilatie in de 

 bladeren langer duurde. Niet altijd echter ging een hoogere opbrengst 

 van de behandelde planten gepaard met langer groen blijven van 

 de bladeren. Ook werd in sommige gevallen een duidelijke nadeelige 

 werking van de bespuiting waargenomen. 



Weiss was de eerste, die er op wees, dat de bedekking van de 

 bladeren met opgedroogde Bordeaux'sche pap de bladeren bescha- 

 duwt, en dat dit van invloed moet zijn op de assimilatie. Anderen, 

 die op dit denkbeeld van Weiss ingingen, kwamen tot het besluit, 

 dat die beschaduwing steeds, door vermindering van de assimilatie, 

 schadelijk zou moeten werken, wat evenwel in strijd is met de 

 ervaring. 



KiRCHNER. die in de jaren 1904, 1905 en 1907 vergelijkende proe- 

 ven nam, verkreeg in 1904 geen duidelijke resultaten, in l905 en 

 1907 resp. een belangrijk hoogere en een belangrijk lagere opbrengst 

 van alle bespoten perceelen. In 1905 was de zomer veel zonniger 

 dan in 1907. KiRCHNFR tracht nu verband te brengen tusschen dit 

 verschil in weersgesteldheid en het treffende onderscheid in de uit- 

 werking van de Bordeaux'sche pap in belde jaren. Is het licht 

 w^einig intensief dan zal de beschaduwing de assimilatie belemme- 

 ren, derhalve afbreuk doen aan de opbrengst. In zeer zonnige 

 jaren zal deze nadeelige werking uitblijven, of — waanneer onder te 

 sterke belichting beschadiging van het bladgroen mocht plaats 

 grijpen ~ zal zelfs het tegendeel gebeuren. 



Prof RiTZEMA Bos heeft nu, om de quaestie uit dit oogpunt 

 nader te bestudeeren, in den zomer van 1918 eenige proeven ge- 

 nomen, waarbij hij bespuitingen uitvoerde niet alleen met Bordeaux' 

 sche pap (IH pet.), maar ook met kalkmelk (2 pet.), zulks op grond 

 van de overweging, dat, als de pap hoofdzakelijk door beschadu- 



