363 



verstaan, een verzameling van bepalingen, die de kunstmatige 

 waterverstrekking en wateronttrekking ten behoeve van de 

 cultuur in een bepaald gebied regelen. 



Waterschappen, die aan meer moderne eischen van Land- 

 bouw, Industrie en Openbaar belang voldoen, zijn de Prui- 

 sische waterschappen b. v. het „Emschergenossenschaft" te 

 Essen in Westfalen. 



Voor het oprichten van waterschappen in Ned.-Indië zullen 

 de Pruisische waterschappen beter nog, dan de verouderde 

 Hollandschc, als voorbeeld kunnen dienen. 



§ II. Het Balische waterschapswezen. Voor de waterre- 

 regeling in de irrigatiegebieden van Bali en Lombok zijn 

 drie stelsels in zwang. 



a de phaseregeling of 't gollongan-stelsel ; b. beurtregeling 

 of rotatie-stelsel pn c. combinaties van beide stelsels, de 

 beurtbevloeiing in de gollongans. 



Hoewel er in de toepassing van deze stelsels eenig verschil 

 bestaat, vindt men in de grondslagen der waterregelingen over 

 geheel Bali en Lombok een groote eenheid. Hierdoor en door 

 het feit, dat men daar, niet aan de tec/mtek alleen aandacht 

 heeft geschonken, doch ook de ivaterJuiishouding als een 

 voorname factor voor een bevredigend waterbeheer beschouwt, 

 zijn de oorzaken, dat het bevloeiingswezen een hooger stadium 

 van ontwikkeling heeft breikt. dan op Java. De waterver- 

 deeling is er zeer goed geregeld. De Baliër weet de hem 

 toegestane hoeveelheid water zuinig en met overleg te gebrui- 

 ken. De tani op Java mist deze goede eigenschap, hij is een 

 waterverkwister. 



De waterregelingen der BaliOrs zijn vastgelegd in hun 

 waterschappen of soebaks. 



Deze soebaks waren oorspronkelijk vereenigingen, welke 

 ten doel hadden het coöperatief ontginnen en tot sawahs 

 maken van woeste gronden en tegallans. Gezamenlijk werden 

 dan de waterwerken, zooals het opwerpen van stuwdammen 

 in den hoofstroom, het graven van tunnels en het aanleggen 

 van hoofd- en zijleidingen, etc tot stand gebracht. Zulk een 

 vereeniging droeg den naam van seke of sekeha. Nadat de 

 aanlegwerkzaamheden afgeloopen waren, bleven deze ver- 



