— 494^ — 



blijven zitten; de lalang was dus in eens radikaal verwijderd 

 en de aanplant werd gewoon gewied. 



Het bijzondere van deze werkwijze is, dat men Amerikaansch 

 snel en HoUandsch degelijk heeft gewerkt en dat het goed- 

 koop is geweest, dus snelier en goedkooper en beter dan met 

 handenarbeid. 



Op Goenoeng Pamela begon het ploegen op 1 7 November 

 1917, op 8 Juni 1918 waren 1800 acre afgeploegd ; daarna 

 werd de aanplant op boschstukken en heuvels uitgebreid tot 

 2210 acre. 



Tijdens mijn bezoek, dus een jaar en 7 maanden nadat het 

 ploegen begonnen was, was de aanplant geheel schoon, maat- 

 regelen tegen afspoeling waren in vollen gang, en bijna afge- 

 loopen, gebouwen en woningen bijna gereed en men had voor 

 het wieden van dezen aanplant slechts 150 vrouwen per dag 

 noodig om bij te blijven 



De onderneming Goenoeng Monaco werd op dezelfde wijze 

 tot stand gebracht; daar was Aug. 1918 het ploegen be- 

 gonnen; men was afgeploegd en af geplant in Maart met 

 1013 acre 



De onderneming Goenoeng Pamela met 2210 acre aanplant 

 had op 31 Mei 1919 nog geen f 340.000 gekost (zonder aan- 

 koop concessie); inclusief de afschrijving van de halve kosten 

 van tractor en ploeg die nog in uitstekenden staat ver- 

 keeren. De onderneming Goenoeng Monaco, die een half 

 jaar jonger is, had nog geen f 141.000 gekost, ook met af- 

 schrijving van de halve kosten van tractor en ploeg (De twee 

 ondernemingen hebben elk de helft der kosten van tractoren 

 ploeg voor hun rekening gekregen. 



Goenoeng Pamela rekent men over twee jaar tapbaar te 

 hebben, en de onderneming zal dan ongeveer f 450. — per 

 bouw hebben gekost, waar dan de aanschaffing van de fabriek 

 nog bij komt. Een onderneming met die snelheid tot stand 

 te brengen met handenarbeid zou eenige malen duurder zijn 

 en men zou minder degelijk werk krijgen. 



Er moet echter opgewezen worden, dat het niet gemakke- 

 ker werken is en dat niet alles » vanzelf « gaat. De ploeg deed 

 gemiddeld I O a 1 1 acre per dag en op goede dagen 1 5 acre ; 



