— 500 — 



Recapitulatie. 



A. Rubber. +320,000 acres a ƒ 66.— ƒ 211,200,000.— 



B. Thee + 20,000 » a » 1020.— » 20,400,000.— 



C. Klappe?s,e\.c.+ 40,000 » a » 600.— » 24,000,000.— 



Totaal ƒ 255,600,000.— 



Dit kapitaal van 255 miliioen gulden is^ globaal genomen, 

 vastgelegd ter Oostkust, na 1909, het begin van den Rub- 

 berboom. Uit deze cijfers ziet men, met hoe groote snelheid 

 groote ontginningen kunnen worden uitgevoerd, als men ar- 

 beidszekerheid heeft. 



Exclusief de op tabaksondernemingen werkende contrac- 

 tanten werken er ter (3ostkust ongeveer 1 80,000 man op de 

 ondernemingen. Het totaal bedrag aan loonen dat aan deze 

 Heden wordt uitbetaald, is jaarlijks ƒ 24,300,000, — inclusief 

 ƒ 5,400,000, — verlies op rijst dat in normale omstandigheden 

 ƒ 0,25 per man per maand bedraagt. Bij de prijzen van 

 ƒ45, — per zak van 100 KG. cif Belawan, is het verlies ƒ7, - 

 per man per maand, bij een rantsoen van een vijfde in plaats 

 van een vierde zak rijst per maand. Alleen tengevolge van 

 verstrekking van rijst tegen den vasten prijs van ƒ10,— per 

 zak, leggen de ondernemingen bij de rijstprijzen van ƒ 45, — 

 per zak (ƒ 30, — per picol) cif Belawan, 15 miliioen gulden 

 toe op de rijst, hetgeen gelijk staat met 6 % van het belegde 

 kapitaal. Uit deze cijfers blijkt wel hoe ernstige gevolgen 

 de rijstschaarschte voor de Oostkust-ondernemingen kan hebben. 

 Wordt nu verder de poenale sanctie afgeschaft, dan rekent 

 men het dubbele aantal koelies te moeten invoeren hetgeen 

 dus ook een dubbele som als rijstverlies beduidt. 



De aanwerving van koelies ondervindt reeds nu moeilijk- 

 heden, zoodat de eerste wervingskosten onvermijdelijk zullen 

 stijgen ; de algemeene kosten zooals hospitaalvoorziening, huis- 

 vesting, enz., worden natuurlijk ook hooger als men meer 

 koelies op de onderneming heeft, zoodat de kostprijs van het 

 product onvermijdelijk belangrijk zal stijgen. De kostprijs 

 van rubber kan nog wel wat stijgen zonder dat de rentabiliteit 

 te erg in gevaar komt. De kostprijzen van enkele onderne- 

 mingen, waarvan mij opgaven werden verstrekt, varieerden 



