— 17 — 



Volgens mijn meening moet de praktische planter zich 

 niet te veel met de nieuwe soorten bemoeien; natuurlijk mag 

 hij er belangstelling voor hebben en moet hij zich er van 

 op de hoogte stellen, maar hij mag niet gaan meenen, dat 

 de nieuwe soort het groote geneesmiddel is, dat, als de 

 robusta minder draagt, dan verwacht werd, ze nu maar zoo 

 gauw mogelijk weer moet worden opgeruimd en vervangen 

 door de nieuwe soort, die het nu wis [en waarachtig 'm 

 leveren zal. Neen, de robusta is er nu eenmaal, en daar- 

 om moet de practische planter pogen, er zooveel mogelijk uit 

 te halen. 



De taak van de proefstations en proeftuinen is daarentegen, 

 voor de nieuwe soorten zorg te dragen. Mocht dan over eenige 

 tientallen van jaren de Robusta het gaan afleggen, dan be- 

 hoeft niet eerst weer gewacht te worden, maar kan onmid- 

 dellijk en geleidelijk met het omzetten van de onderneming 

 in een van de nieuwe soort, die gebleken is voor die speciale 

 streek het meeste aanbevelenswaardig te zijn, begonnen wor- 

 den. Maar daarom dient ook gebroken te worden met het nu 

 gevolgde systeem. In elk koffiecentrura moeten tuinen aan- 

 gelegd worden met de nieuwe soorten, en niet van elke soort 

 een bahoe, maar minstens twintig bahoe van elke soort, zoo- 

 dat er een behoorlijke onderneming ontstaat, die practisch 

 gedreven kan worden en waar nooit dingen zullen toegepast 

 worden, die in het groot onmogelijk zijn door te voeren. 

 Verder is het voordeel van een onderneming, dat ze binnen 

 korten tijd zich zelf zal kunnen bedruipen en, indien eenmaal 

 vastgesteld is, welke soort voor een bepaald centrum de 

 beste is, door den verkoop van zaden zelfs aanzienlijke win- 

 sten zou kunnen afwerpen. Deze ondernemingen komen dan 

 onder een centraal bureau te staan en er zal vooral voor 

 gezorgd moeten worden, dat er zooveel mogelijk eenheid in 

 de cultuur heerscht, opdat de invloed van verschillen in de 

 bewerkingen op de producties uitgesloten zij. 



Het best geschiedt zulks natuurlijk van staatswege. De ge- 

 wone planter heeft op zijn eigen onderneming genoeg te doen ; 

 al die soorten uit elkaar te kunnen houden en ook afzonder- 

 lijk te bereiden, en alle zich voordoende verschijnselen te be- 



Teysmannia. 1916. 2 



