— 91 — 



functioneeren en zou dientengevolge ten slotte minder zuur- 

 stof in deo grond dringen dan bij draineering. Ook zou bij 

 veelvuldiger draineeren en langduriger droogleggen te veel 

 zuurstof worden toegevoerd, waarvan nitraat- en daarna 

 weer nitrietvorraing het gevolg zou zijn, wat ten slotte een 

 schadelijke werking zou uitoefenen. De laatste veronderstel- 

 ling zou bij lichtere gronden wel juist kunnen zijn ; overigens 

 heeft het er wel iets van, dat Harrison niet anders meer ziet 

 dan de zuurstofkwestie. Het is toch duidelijk, dat een te 

 herhaald draineeren den grond moet uitloogen, en dat een te 

 langdurig droogleggen ook nog wel watergebrek kan veroor- 

 zaken en op de structuur van dezen grond een ongunstigen 

 invloed kan hebben. 



Het voornaamste bezwaar tegen deze proeven is echter, 

 dat bij dergelijke nauwe potten, als de proefnemers gebruik- 

 ten, de wortels in een zeer abnormalen toestand geraken, 

 doordat ze zich binnen korten tijd in hoofdzaak tusschen den 

 wand van de pot en den grond bevinden. Het is lang niet 

 uitgesloten, dat het binnendringen van water en zuurstof in 

 hoofdzaak op deze plaats is geschied, en dat de grond zelf 

 nagenoeg niet gedraineerd of uitgedroogd is. 1) Deze gron- 

 den houden nl. hun water ontzettend sterk vast, terwijl een 

 nauwe aansluiting van den grond aan den wand in geval 

 van periodieke drooglegging zeker een onmogelijkheid is. 

 De droogleggingsproeven hebben dan ook m.i. al zeer weinig 

 waarde ; de draineeringsproeven misschien wat meer, maar 

 missen helaas elke praktische beteekenis, daar een dergelijke 

 drainage op de sawahs, waar ze noodig zou zijn, onuitvoer- 

 baar is. M.i. moet gedurende het te velde staan van het 

 gewas -de eenige methode om den zuurstoftoevoer in een 

 niet al te ondiepe bodemlaag te bevorderen, gezocht worden 

 in een streven om de bodemstructuur zoo gunstig mogelijk 

 te houden door systematisch droogleggen (waarvoor onbelem- 

 merde afwatering een eerste vereischte is), gepaard met 

 voorzichtig opentrappen. Dat droogleggen gunstig kan wer- 



1) In verband met overeenkomstige ervaring, die ik hierover zelf opgedaan 

 heb, werden in het vorige jaar proeven aangezet met bakken van 1 3i. mid 

 dellijn. Walangsangits vernielden echter den oogst. 



