— 95 - 



Bij de tegenwoordig in gebruik zijnde messen is het voor den 

 tapper meestal zeer moeilijk, een eenmaal tot op het hout 

 aangebrachte wond niet nog steeds grooter te maken. 



Nog moet er op gewezen worden, dat, daar het staalreepje, 

 waardoor de dikte van het bastreepje bepaald wordt, enkele 

 millimeters vóór het mes geplaatst is, men alleen uit de snede 

 kan komen, zonder het laatste deel te ondiep te maken, wan- 

 neer aan die zijde een ondiepe goot is aangebracht. Het 

 inbrengen van het mes ondervindt dezelfde moeilijkheid, zoodat 

 meestal bij de goot te ondiep gesneden wordt. 



Ditzelfde euvel echter hebben ook de andere messen, waarbij 

 de tapper meestal genoodzaakt is om de plaats, waar het mes 

 binnenkomt, op de goede diepte te brengen. 



De proeven in den Proeftuin zijn nog niet afgeloopen en 

 het zal zeker nog eenigen tijd duren, voordat hier mededee- 

 ling van gedaan kan worden. Zij hebben echter reeds doen 

 zien, dat de dikte van den gebruikten bast varieerde van 3 — 4 

 C.M. per maand. Het mes heeft echter m. i. zulke tastbare 

 voordeelen, dat het me niet gewenscht voorkomt, nog langer 

 te wachten met de planters er op opmerkzaam te maken. Per 

 slot van rekening moet het toch aan de groote praktijk over- 

 gelaten worden, na te gaan, of deze Nederlandsch-Indische 

 vinding haar van nut kan zijn. Het voorgaande dient dan 

 ook alleen om ook de planters uit de noodigen, zelf proeven 

 te nemen. Opgemerkt mag wel worden, ofschoon het allicht 

 overbodig is, dat de tappers zich in 't begin dikwijls tegen 

 verandering van mes verzetten, zoodat men goed zal doen, 

 den proeftijd niet te kort te nemen, voordat het mes als 

 onbruikbaar ter zijde wordt gelegd. 



Em nieuw jaarsysteem. 



De heer W. Prange, Administrateur van Gadies, maakte 

 me, in verband met mijn bespreking van de verhandeling 

 van Bateson (dit tijdschrift 1915 blz. 688), opmerkzaam op 

 het volgende jaarsysteem, hetwelk me van voldoende belang 

 schijnt om Ue planters er mede in kennis te brengen. 



