— 142 — 



opgesomde verschijnselen worden verklaard door de omstan- 

 digheid, dat de gouverneurs en residenten moeten roeien met 

 de riemen, die zij hebben; d. w. z., dat zij bij eene goede op- 

 vatting van hun taak als bestuurders het te volhandig hebben 

 om daarnaast nog de meestal een bureaucratisch karakter 

 hebbende speciale kundigheden 2i\s wetgever — misschien ware 

 het beter te spreken van „wettensmeder" — ''Jch eigen te 

 maken, terwijl zij voorts ook niet de beschikking hebben 

 over personeel, dermate geschoold in het redigeeren van 

 regelende bepalingen, dat het door hen afgeleverde legis- 

 latieve werk het speciale en voor practische uitvoerbaar- 

 heid ook noodzakelijke cachet heeft, dat het kenmerk is 

 der verordeningen, die ontworpen zijn door daarin erva- 

 ren ambtenaren van de centrale bureaux. Men zal wellicht 

 opmerken, dat dit een bloote vormquaestie is, doch daarte- 

 genover voeren wij dan aan, dat een der voorname vereischten 

 voor den eerbied, dien een algemeen geldende regeling moet 

 inboezemen, onberispelijkheid in den vorm is. Hoe gebrekkiger 

 een overheidsbevel is ingekleed, hoe minder men zich er van 

 aantrekt, om zeer voor de hand liggende redenen. 



2o. De door historische omstandigheden ontwikkelde en 

 daarom verschoonbare neiging van sommige onzer provinciale 

 machthebbers, om het bekende adagium „sic volo, sicjubeo" 

 tot voornaamste richtsnoer hunner handelingen te nemen, 

 noopt ook tot voorzichtigheid bij het aan hen toekennen van 

 speciale bevoegdheden. Vooral bij een onderwerp, als hetwelk 

 thans aan de orde is, waarbij veelal allerlei tegenstrijdige 

 belangen van verschillende categorieën van geadministreerden 

 betrokken zijn — persoonlyke factoren daarbij nog buiten reke- 

 ning gelaten — , moet de alleenheerschappij van subjectieve 

 opvattingen belet worden; doch dit is alleen mogelijk, indien 

 de betrekkelijke regelingen uitgaan van hoogere bestuursor- 

 ganen, die, een grooter veld overziende, daarentegen zich 

 minder verdiepende in onbelangrijke, locale détails, veel min- 

 der dan lagere autoriteiten gevaar loopen te worden op hol 

 gebracht door het een of andere stokpaardje. Men bedenke 

 hierbij, dat de overdracht van een diep ingrijpende bevoegd- 

 heid op de Hoofden van gewestelijk bestuur zeer ernstige 



