— 199 — 



markt voor haar fabrikaat weten te behouden, zij het dan 

 ook alleen voor goedkoope pitdraden: het vlechtriet wordt 

 in China zelf verbruikt. In Duitschland, dat op het ge- 

 bied van rotan bewerking vrijwel een monopolie bezit, is 

 deze industrie ontstaan in het begin van de negentiende 

 eeuw. Aanvankelijk geschiedde het splijten met de hand en 

 het schaven met werkelijke schaafbeitels, waar de banden 

 overheen werden getrokken. Omstreeks 1850 werden de werk- 

 tuigen uitgevonden, die van de stangen door middel van hol 

 geslepen messen 4 tot 8 banden, naar gelang van de dikte, 

 aftrekken, terwijl de kernen doorloopen. De ruwe banden 

 worden dan door een wals langs een schaaf gevoerd, die ze 

 aan de rugzijde glad maakt. Deze in banden verdeelde, aan 

 den achterkant gladgemaakte „huid" der rotanstangen noemt 

 men in den handel naar de breedte en dikte vlecht- of wik- 

 kelriet. Terwijl voorheen de pitstangen nog door een soort 

 van zeef met scherpkantige gaten van verschillende middellijn 

 moesten worden getiokken om ze van uitstekende vezels te 

 bevrijden, geschiedt dit laatste thans gelijktijdig met het af- 

 trekken van de banden. Tot voor tien jaren werd de rotan 

 in Europa gewasschen en, om gelijkmatige kleuren te verkrijgen, 

 gezwaveld. Thans geschiedt dat meest te Singapore en goed- 

 koopere soorten worden zelfs niet meer gewasschen. In de 

 fabriek gaat het nu als volgt toe. Na, instede van met zwa- 

 veldampen, met chemicaliën te zijn behandeld, wordt de rotan 

 uitgezocht in ongeveer 10 kleurschakeeringen: wat niet daar- 

 onder valt, wordt uitgeschoten. Aldus verkrijgt men fabri- 

 katie-rotan en verkoop-rotan : de eerste gaat verder in de fa- 

 briek en de laatste wordt naar behoefte op dikte gesor- 

 teerd en gebundeld aan de afnemers geleverd. De eischen, 

 die aan verkoop-rotan worden gesteld, zijn, naar het doel 

 waarvoor zij moet worden gebruikt en de bijzondere eischen 

 van het land, zoo uiteenloopend, dat een opgave daarvan ver 

 buiten het bestek van dit opstel zou vallen. Bij de fabri- 

 katie-rotan wordt de dikte van iedere stang gemeten in het 

 midden en geschiedt het sorteeren naar de dikte volgens een 

 schaal met een stijging van '-/^ m.M., wat noodig is, omdat de 

 machines op '/2 ^'^- nauwkeurig zijn ingesteld. 



