— 216 — 



gebied wonen, waar deze soorten inheemsch zijn. In de eerste 

 plaats tot een Fransch generaal, die aan het hoofd van dit 

 „territoire militaire" staat; het is te begrijpen, dat men 

 echter op het oogenblik daar thans aan andere dingen denkt. 

 Verder heb ik contact gezocht met een paar zendingsposten, 

 echter tot nu toe evenmin met resultaat. Eindelijk heb ik 

 echter voeling gekregen met een ambtenaar van het binnen- 

 landsch bestuur, om een hier te lande gebruikelijke uitdruk- 

 king te bezigen; ik heb van hem wel reeds een paar maal 

 excelsabessen ontvangen, echter waren zij steeds niet naar 

 den eisch verpakt en de zaden hebben dan ook geen plantjes 

 opgeleverd. Ik hoop die pogingen echter voort te zetten, tot 

 het gelukt is, hier van wilde excelsaboomen zaden in te 

 voeren, en wel voor eiken boom in het wild atzonderlijk 

 ingezameld en verpakt, zoodat wij hier zaaiproeven voor de 

 afzonderlijke zaaddragers kunnen nemen. Zooals reeds meer- 

 malen opgemerkt, geloof ik, dat wij vooral langs dezen weg 

 moeten trachten met de selectie van onze tropische cultures 

 verder te komen. 



§ 4. Variaties van de eerste generatie op Java. 



Niet alleen de ingevoerde boomen, ook de eerste en verdere 

 generaties, hier te lande op ondernemingen aanwezig, vertoo- 

 nen sterke onderlinge verschillen. Men vindt er slechte typen 

 bij, slechte dragers en spoedig kaal staande boomen, juist 

 zooals dat bij Liberiakoffie het geval is. Echter in veel min- 

 der groot aantal, zoodat het bij excelsa nog wel mogelijk is, 

 complete aanplantingen te maken, wat met gewone Liberia- 

 koffie zoo goed als nergens meer gelukt, ten minste niet op 

 gemiddelde hoogte boven zee. 



De groote variabiliteit van excelsakoffie maakt haar een 

 uitstekend object voor selectie. Ik zou daarom ook ieder 

 planter ten sterkste willen aanraden, voor excelsa nog meer 

 dan voor andere soorten: gebruik alleen zaad van aanplantin- 

 gen van bekende afstamming, dat onder behoorlijke controle 

 gewonnen is. Wat voor resultaten in die richting te bereiken 

 zijn, toonen de aanplantingen op Bangelan. Enkele van de 

 tuinen, die daar, telkens afstammende van een afzonderlijken 



