— 226 — 



doende de iofectie over. Ook kippen en eenden, voor wie de 

 mestvaalt een dorado is, komen er voor in aanmerking- 

 Kalveren en menschen worden geïnfecteerd door het gebruik 

 van rauwe melk, afkomstig van aan mond- en klauwzeer 

 lijdende dieren. 



Ook bij deze ziekte hebben we weer te maken met de vroeger 

 reeds besproken sraetstofdragers. Dit zijn geheel genezen 

 dieren, die toch nog geruimen tijd, soms zelfs nog na è jaar, 

 met de mest de smetstof afscheiden. Eén zoo'n dier in een 

 nief besmetten koppel gebracht is natuurlijk voldoende om 

 de geheele groep te infecteeren. 



De besmette dieren vertoonen na 2 — 7 dagen, soms nog 

 na 11 dagen, de eerste veischijnselen. Het begint met koorts, 

 die verdwijnt zoodra de blaarvorming begint. We moeten 

 een scheiding maken in mondzeer en klauwzeer, die beide 

 afzonderlijk kunnen voorkomen, maar in den regel gelijktijdig 

 aanwezig zijn, waarom men dan ook meestal den gecombineer- 

 den naam gebruikt. Het mondzeer zien we v-eel bij het rund, in 

 den regel samen met het klauwzeer, bij schapen en varkens 

 komt vaak uitsluitend klauwzeer voor. 



Het begint met een drogen mond, het slijmvlies van tong, 

 lippen en tandvleesch wordt warm, rood en droog, en na een 

 paar dagen beginnen zich blaren te vormen, met een heldere 

 vloeistof gevuld. We vinden die vooral aan de binnenvlakte 

 van de lippen en aan den onderkant van de tong, maar toch 

 ook op de bovenvlakte daarvan en aan den tandeloozen rand 

 van de bovenkaak; bij het varken vormt zich dikwijls een 

 groote blaar midden op de snuitschijf. Al spoedig na hun 

 ontstaan barsten de blaren en er blijft dan een rauwe roode 

 open plek achter, die na een paar dagen gaat genezen en een in 

 het begin gladde soms iets bruine plek achterlaat, maar waar- 

 van we later niets meer terugvinden. De dieren hebben het 

 hier in Indië in den regel niet zoo erg, als dat in Holland het 

 geval kan zijn ; soms zijn de verschijnselen zoo gering, dat we ze 

 nauwelijks opmerken. In normale gevallen echter zien we, 

 dat de dieren zich ziek loonen ; zij houden den mond wat open 

 en slijm en speeksel loopt in lange draden uit den mond. Zij 

 smakken met den mond en daardoor vormt zich een wit 



